Inne teksty


tematyka   cywilizacja zachodnia,  filozofia,  teologia,  ekonomia,  inne

Spis treści

Cywilizacja zachodnia i fenomen europejski


Średniowieczne statki handlowe

Studium z historii technologii i historii gospodarczej

Rok 2017, wielkość pliku pdf. 17 MB, wielkość tekstu – 228 stron

Książka o ewolucji europejskich środków morskiego transportu na przestrzeni od I do XVI wieku. Książkę można wydrukować, można też czytać na tablecie lub laptopie, bo nawigacja po niej jest ułatwiona dzięki dużej ilości linków


 Średniowieczna rewolucja rolnicza

czyli o pochodzeniu środków, dzięki którym Europa zaczęła pościg za ówczesnymi potęgami

Rok 2015, wielkość pliku pdf. 250KB, wielkość tekstu – 13 stron

Pierwsza część większej całości na temat technologii średniowiecznych


 Młyny i wiatraki. Energetyka przemysłowa Średniowiecza

Rok 2015, wielkość pliku pdf. 1,64 MB, wielkość tekstu – 11 stron

Druga część większej całości na temat technologii średniowiecznych.


 Historia technologii – sugestie, od czego zacząć lektury

Rok 2014, wielkość pliku pdf. 126 KB, wielkość tekstu – 6 stron

Krótki tekst, co warto przeczytać zanim podejmie się dyskusję o czynnikach determinujących rozwój technologiczny. Teoretyczne rozważania na ten temat powinny bazować na podstawowej przynajmniej znajomości faktografii. Prezentuję dwanaście książek, do których warto sięgnąć. Większość to lektury rekomendowane w uniwersyteckich programach historii technologii. Wśród nazwisk autorów są m.in. Frances i Joseph Gies, James MacLachan, Ian McNeil, Lewis Mumford, Bryan Bunch i Alexander Hellemans, Daniel Headrick, James McClellan i Harold Dorn.


Cywilizacja zachodnia i Czas. Streszczenie książki

Rok 2007, wielkość pliku pdf. 250 KB, wielkość tekstu – 12 stron

Książka przedstawia historię i współczesność Zachodu jako proces transformacji czasu w jedną z nadrzędnych wartości społecznych. To spojrzenie porządkuje liczne fakty i zjawiska historyczne. Tłumaczy też w nowym świetle od dawna dyskutowane problemy historii Zachodu. Już spis treści i prezentowane streszczenie pozwalają zobaczyć, jakie pozornie odległe sprawy są nawzajem od siebie uzależnione, jeśli spojrzymy na nie z tego właśnie punktu widzenia.


Rola chrześcijaństwa i Kościoła w europeizacji Europy

Rok 2010, 2013, wielkość pliku pdf 320 KB, wielkość tekstu – 20 stron

Tekst w wersji roboczej, będący w mojej nowej książce fragmentem analizy wstępnej. Omówienie roli chrześcijaństwa i Kościoła w powstaniu historycznego fenomenu europejskiego musi być poprzedzone opisem, jak i kiedy powstała Europa jako odrębny obszar kulturowy. Oraz jaką rolę odegrał w tym procesie Kościół – jedna z głównych sił kulturotwórczych. Omówione zostały etapy kulturowej integracji oraz rola rewolucji gregoriańskiej XI – XII wieku.


Średniowieczne korzenie nauki nowożytnej. Wpływ otoczenia na powstanie nauki. Rola Kościoła

Rok 2010, 2013, wielkość pliku pdf 420 KB, wielkość tekstu – 42

Tekst w wersji roboczej, rozpoczynający w mojej nowej książce rozdział o roli chrześcijaństwa i Kościoła w powstaniu nauki nowożytnej. Tekst składa się z trzech części: omówienia w skrócie schematu wyjaśniającego genezę nauki nowożytnej, zwięzłą prezentację czynników, które wpłynęły na powstanie nauki oraz bardziej szczegółowy opis czynników zewnętrznych, czyli działających spoza sfery nauki na jej powstanie. Omówione są m.in. czynniki historyczne, geopolityczne, społeczne, organizacyjne, ekonomiczne i inne. W tej części pokazana jest rola Kościoła w działaniu każdego z wymienionych czynników.


Douglass C. North, Paradoks Zachodu

Rok 2013 (tłumaczenie), wielkość pliku pdf 300 KB, wielkość tekstu – 24 strony

Znany tekst D.C. Northa – noblisty z dziedziny ekonomii, o przyczynach historycznego sukcesu gospodarczego Europy i o związku między wzrostem gospodarczym a rozwojem wolności. Także o źródłach historycznej porażki Chin i islamu. North jest jednym z czołowych przedstawicieli nurtu nowej ekonomii instytucjonalnej. „Paradoks Zachodu″ jest tekstem, w którym „nie widać teorii″, lecz jej zastosowanie do analizy konkretnego przypadku z dziedziny historii gospodarczej. To, co mnie u Northa szczególnie interesuje to jego teoretyczne uzasadnienia kulturowych determinant wzrostu gospodarczego. Tekst „Paradoks Zachodu″ jest w znacznej części temu właśnie poświęcony.


Douglassa Northa wizja historycznego rozkwitu Zachodu

Rok 2013, wielkość pliku pdf 240KB, wielkość tekstu – 12 stron

Artykuł pokazuje teoretyczne fundamenty nowej ekonomii instytucjonalnej i sposoby ich aplikacji do analizy historii gospodarczej Zachodu. W pewnym sensie jest uzupełnieniem tekstu Northa „Paradoks Zachodu″, gdyż odsłania założenia teoretyczne tego podejścia.


Nauka a religia: historiografia problemu

Rok 2010, wielkość pliku pdf 390 KB, wielkość tekstu – 28 stron
Tekst opublikowany w czasopiśmie Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, nr 49 / 2011 info w CEJSH

Tekst relacjonuje ewolucję poglądów historyków i socjologów w okresie 1874-2010 na temat, jaki jest właściwy sposób opisu historycznych relacji pomiędzy nauką i religią. Przedstawiono najważniejsze koncepcje, które stanowiły kamienie milowe tej ewolucji: od XIX wiecznych prac Drapera i White’a, które ukazywały te relacje jako trwający przez wieki konflikt do aktualnie funkcjonującego paradygmatu opisu, który uznaje religię za ważny element współsprawczy nauki nowożytnej. Artykuł jest częścią rozdziału pod tytułem „Chrześcijaństwo i Kościół a powstanie nauki nowożytnej” w pisanej przeze mnie książce „Fenomen europejski i chrześcijaństwo”.


Tabu śmierci. Dlaczego powstało, dlaczego gaśnie

Tekst prezentowany na konferencji “Filozofia a śmierć” (Wydział Teologiczny UŚ, marzec 2007). Skrócona wersja opublikowana w: Filozofia a śmierć, Katowice 2007
Rok 2006, wielkość pliku pdf. 720 KB. Wielkość tekstu – 24 stron

Kulminacja tabu śmierci w połowie XX wieku jest ściśle powiązana z przebiegiem procesów demograficznych i ich skutkami psychologicznymi. Postęp przeżywalności młodych w pierwszej połowie wieku ostro kontrastował z brakiem postępu w odniesieniu do ludzi starszych i komunikowanym im brakiem nadziei w tym zakresie. Reakcją było wyciszenie tematu śmierci jako obrona przed masową frustracją i równoczesny duży wzrost inwestycji na ochronę zdrowia. Odłożone w czasie efekty tych nakładów poprawiły na tyle relatywną przeżywalność ludzi starszych, że tabu obecnie słabnie.


Historyczny fenomen europejski, czyli jak Europa prześcignęła Azję

”Ujęcie liczbowe, dyskutowane problemy, polemiki, literatura”

Tekst w wersji skróconej opublikowany w książce “Język, umysł i technologia. Eseje zainspirowane prozą Stanisława Lema”, Łódzka Biblioteka Filozoficzna. Książka zawiera materiały z konferencji zorganizowanej przez Instytut Filozofii UŁ w 2009 r.
Rok 2009, wielkość pliku pdf. 530 KB, wielkość tekstu – 27 stron

Jedno z nielicznych w literaturze polskiej omówienie światowego dorobku w toczącej się debacie na temat historycznego fenomenu europejskiego. Przedstawione zostały dane liczbowe ukazujące historyczny wyścig gospodarczy Europy i Azji, problemy dyskutowane w literaturze w związku z fenomenem europejskim, osie polemik teoretycznych oraz sprawa tajemniczych źródeł europejskiej innowacyjności. Ponadto literatura przedmiotu z licznymi odniesieniami do pozycji dostępnych w Internecie.


Jak analizować religijne determinanty zachodniej cywilizacji

Informacja o powstającej książce pod roboczym tytułem „Fenomen europejski i chrześcijaństwo″

Rok 2014, wielkość pliku pdf 130KB, wielkość tekstu – 4 strony

Główne tezy mojej nowej książki, nad którą pracuję od kilku lat. Ponieważ tekst cieszy się pewną popularnością (został pobrany ponad 1100 razy w okresie 2013-2014), postanowiłem go zamieścić także w tym dziale.


Poczucie winy w kulturze Zachodu. Refleksje nad książką Jean Delumeau

Rok 2008, wielkość pliku pdf. 130 KB, wielkość tekstu – 7 stron

Chrześcijaństwo wieków XIII – XVIII intensywnie wpajało wiernym poczucie nieskończonej winy i grzechu. Ale czy było skuteczne? Czy zdołało przestraszyć wszystkich, czy tylko elity? Klasyczne dzieło historyka francuskiego Jean Delumeau wpisuje się w debatę na temat korzeni naszej cywilizacji i jest od przeszło dwudziestu lat gorąco dyskutowane. Przedstawiam podsumowanie tej dyskusji i garść własnych refleksji. _(obszerne 21 stronicowe streszczenie książki na stronie Recenzje)


Nieprawda, że ludzie – od kiedy sięgnąć pamięcią – pragną żyć dłużej. To mit, zrodzony niedawno

Rok 2006, 2012, wielkość pliku pdf. 250 KB, wielkość tekstu – 6 stron (w druku)

Zachodnie doświadczanie świata jest sterowane mitami. Jednym z najważniejszych jest mityczne przeżywanie Czasu, w tym przekonanie, że człowiek – odkąd sięgnąć pamięcią – pragnie dłuższego życia. Ten mit ma potężną siłę oddziaływania, którą odczuwamy na co dzień, aczkolwiek sam jest niewidzialny, choć wszechobecny. Jak każdy mit. Przekonanie, że pragnienie dłuższego życia jest odwieczne, jest złudzeniem, ale działającego na nas mitu nie widzimy a zarazem ufamy mu bezgranicznie.


Czy teoria cywilizacji może być naukowa?

Stosowalność koncepcji programów badawczych Imre Lakatosa w naukach humanistycznych.

Wykład w Polskim Towarzystwie Filozoficznym, Szczecin, grudzień 2007, modyfikacja 2010
Rok 2007, wielkość pliku pdf. 280 KB, wielkość tekstu – 10 stron

Omówienie mojej książki “Cywilizacja zachodnia i czas” w świetle teorii nauki Imre Lakatosa. Narzędzia metodologii programów badawczych Lakatosa okazują się mieć zastosowanie przy tworzeniu pewnej klasy teorii humanistycznych oraz przy ocenie spełniania przez nie kryterium naukowości.


Islam i Rosja: przegrane cywilizacje?

Rok 2006, wielkość pliku pdf. 175 KB, wielkość tekstu – 12 stron

Tekst pisany w roku 2006. Dziś domaga się aktualizacji. Bo przegrywający modernizację islam, zaatakował Europę muzułmańskim tłumem imigrantów i ich żądaniami, które są sprzeczne z naszymi cywilizacyjnymi fundamentami. A my już tak przesiąkliśmy relatywizmem kulturowym, że nie umiemy powiedzieć twardo NIE!

Na razie problem islamu, który przegrywa i równocześnie atakuje tylko zasygnalizowałem w małej aktualizacji. Ale trzeba będzie napisać więcej.

Sam tekst jest o tym, jak to dwa wielkie procesy historyczne, sekularyzacja i modernizacja Zachodu, przekształciły czas w jedną z nadrzędnych wartości współczesnego człowieka Zachodu. W dużej mierze, dzięki tej właśnie transformacji i unikalnemu skorelowaniu w czasie obu procesów, Zachód osiągnął bezprecedensowy poziom rozwoju materialnego. Islam i Rosja – dwie inne cywilizacje oparte na religiach teocentrycznych, także doświadczyły tych procesów, ale ich przebieg w czasie był tam zdecydowanie odmienny. Efektem jest zdecydowanie niższy poziom modernizacji i kultura, która utrudnia nadrabianie zaległości.


Chrześcijaństwo i modernizacja Zachodu

Rok 2007-2008, wielkość pliku pdf. 330 KB, wielkość tekstu – 6 stron

Tekst pisany jako zapowiedź ostatniego rozdziału książki “Cywilizacja zachodnia i Czas”. Jak chrześcijaństwo sprzyjało historycznemu procesowi modernizacji Zachodu. Obecnie (lipiec 2013) piszę na ten temat osobną książkę. Jej zapowiedź oraz niektóre fragmenty – patrz “Fenomen europejski i chrześcijaństwo”.


Rosja czyli nieszczęście świata

Rok 2014, wielkość pliku pdf. 1,4 MB, liczba stron: 16 stron tekstu i 24 strony: statystyka, mapy, wykresy
W lekturze on-line pomaga równoczesne otworzenie tekstu i aneksu statystycznego
Drukować plik pdf należy z włączeniem autorotacji, bo niektóre tabele są na stronach w układzie poziomym.

Rosja jest potężna militarnie i słaba ekonomicznie. Gospodarka to niemal monokultura surowcowa. Poddańcza kultura polityczna, przywódcy jak banda rabusiów z psychopatycznym odchyleniem. Do tego dysponujący atomowym guzikiem. Napadają na sąsiednie państwo przy ogromnym poparciu własnego społeczeństwa, nie wyłączając opozycji. Taki kraj, taka cywilizacja to nieszczęście dla świata. Niestety, trzeba z tą Rosją jakoś żyć. Ale nie wolno ulegać pokusie myślenia, że to normalny kraj. Rosyjscy przywódcy kumulują w sobie całą rosyjską frustrację i poczucie niższości wobec Zachodu. Rodzi się z tego zawiść, wrogość, agresja, chęć odwetu.


Filozofia i teologia


Czym jest zło? Dlaczego czynimy zło?

Rok 2015, wielkość pliku pdf. 240 KB. Wielkość tekstu – 4 strony

Dyskutując na temat zła (patrz inne moje teksty na ten temat) słuchacze nieodmiennie zadają mi pytanie podstawowe: czym jest zło i dlaczego istnieje. Ten tekst ma być pomocą w naszych rozmowach. Nie jest przeglądem encyklopedycznym. Jest moją osobistą odpowiedzią na to pytanie. Chcę, by był pomocny nie tylko w rozmowach, ale może i w rozumieniu świata wokół nas.


„Nie wódź na pokuszenie” czy „Odwódź od pokuszenia”?

Rok 2005, 2015, 2016, 2017 Wersja pełna: wielkość pdf. 390 KB. Wielkość tekstu – 21 stron. Wersja skrócona: wielkość pdf. 210 KB. Wielkość tekstu – 3 strony

Papież Franciszek proponuje odejście od tradycyjnego zwrotu w Modlitwie Pańskiej „Nie wódź nas na pokuszenie” i zastąpienie go słowami, które do liturgii wprowadził Episkopat francuski: „Nie pozwól nam ulec pokusie”. Jest to propozycja ze wszech miar zasadna. Powtarza w zasadzie wersję sformułowaną w roku 1965 w polskiej Biblii Tysiąclecia i propozycję, także z lat sześćdziesiątych, Jean Carmignaca (1914-1986).

Sformułowanie „Nie wódź nas na pokuszenie” było wielkim problemem teologicznym, z którym borykali się już ojcowie Kościoła starożytnego, którego wyjaśnieniu poświęcono tysiące tekstów na przestrzeni ponad tysiąca lat. Tłumacze polskiej Biblii Tysiąclecia dokonali w roku 1965 takiej jego zmiany („i nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie”), że stało się ono forpocztą nowoczesnej egzegezy biblijnej.

Warto więc pochylić się nad przedziwną historią tego zwrotu.


Życie po śmierci (wersja 2017)

Rok 2017, wielkość pliku pdf. 350 KB. Wielkość tekstu – 23 strony

Badania religijności mieszkańców naszego kontynentu pokazują, że 68% Europejczyków wierzy w taką czy inną formę życia po śmierci. Jako chrześcijanie deklaruje się od 60 do 97% Europejczyków. Jak zatem wygląda życie po śmierci według wiary chrześcijańskiej? Ten tekst to próba wyłuskania z doktryny katolickiej takiej wizji zaświatów, która jest maksymalnie ściśle powiązana z fundamentalną prawdą wiary o nieskończonej Bożej miłości. Inni autorzy rozważań na ten temat zwykle miewali kłopot, by harmonijnie powiązać nieskończoną Bożą miłość i miłosierdzie z cierpieniem dusz potępionych w piekle. Jak to pogodzić?

Wersja pierwotna była opublikowana na stronie w roku 2014. Po wielu dyskusjach wprowadziłem kilkadziesiąt zmian, które nie zwiększają objętości tekstu, ale lepiej tłumaczą moje stanowisko i rozpraszają niektóre przynajmniej wątpliwości, jakie zgłaszali czytelnicy.


Co to jest postmodernizm

Autor: Elisabeth Anderson. Tłumaczenie: Jacek Kwaśniewski

Rok 2011, wielkość pliku 180 KB, wielkość tekstu – 4 strony

Na tle wielu tekstów o postmoderniźmie, ten wyróżnia się wyjątkową klarownością i zwięzłością. Moje tłumaczenie odchodzi od niedobrego zwyczaju tłumaczenia postmodernistycznych neologizmów dosłownie. Te dosłowne tłumaczenia zrodziły w pewnym stopniu złą sławę tekstów postmodernistycznych jako niezrozumiałych i bełkotliwych.


Dlaczego lubię chodzić na msze dla przedszkolaków

Rok 2006, wielkość pliku pdf. 110 kB. Wielkość tekstu – 1 strona

Bo jej uczestnikami są ludzie autentyczni, ciekawi świata i myślący. Ludzie, którzy szukają i nie boją się mylić.


Konieczność zła. Dowód nie wprost

Rok 2009, wielkość pliku pdf 180 KB, wielkość tekstu – 3 strony

Tradycja chrześcijańska traktuje zło, jako nieunikniony produkt uboczny posiadania przez nas wolnej woli. Jest wszakże problem z tą argumentacją. Można ją po prostu odrzucić stwierdzając, że wbrew temu, co głosi tradycja, nie ma sprzeczności w istnieniu wolnych istot zawsze czyniących dobro. Dotychczasowe próby wykazania, że taka sprzeczność jednak istnieje nie były udane. Mój dowód jest dowodem nie wprost i rozwiązuje ten problem, Zakładam, że może istnieć świat wolnych istot czyniących zawsze dobrze i wykazuję, że teza ta jest wewnętrznie sprzeczna. Czyli zło jest nieuchronne, jeśli istnieje wolna wola. Tekst jest uzupełnieniem rozumowania Alvina Plantingi, który rozważał ten sam problem w książce „Bóg, wolność i zło”


Necessity of evil. Proof by contradiction. (Supplement to Alvin Plantinga)

2009, 2015. Pdf file – 110 KB. 3 pages

Christian tradition sees the evil as the unavoidable by-product of our free will. The problem is that this thesis could be simply rejected as it can be argued that there is no logical contradiction in the existence of beings who would act freely but always go right. To prove that such a contradiction exists, after all, you need to carry out the proof by contradiction.


Miłość Boga. Informacja dla ateistów, agnostyków i wątpiących

Rok 2013 wielkość pliku pdf 160KB. wielkość tekstu – 5 stron

Artykuł jest próbą pozbawionego emocji zdefiniowania pojęcia Boża miłość. Definicja ma być zgodna z doktryną katolicką i równocześnie odwoływać się składników neutralnych światopoglądowo. Żeby każdy, także niewierzący, wiedział co ma na myśli osoba wierząca, mówiąc: Bóg nas kocha, Bóg jest miłością. Wybrany sposób opisu pojęcia „Boża miłość” jest definiowaniem przez analogię. Analogią jest miłość matki, zdefiniowana jako lista tego, co straciłem wraz z jej śmiercią.


Miłość, przypadek czy tajemnica? Logika działania Opatrzności

Dlaczego Opatrzność, która aktywnie i z miłością ingeruje w świat, toleruje zło?

Rok 2009, wielkość pliku pdf. 300 KB, wielkość tekstu – 7 stron
Tekst opublikowany w miesięczniku Tygiel Kultury nr. 10-12. 2009 i na portalu Katolik.pl

Dzięki Alvinowi Plantindze została rozstrzygnięta dyskusja, czy wiara w dobrego i wszechmocnego Boga daje się pogodzić w faktem istnienia zła. Wiemy już, że tak (patrz Recenzje: Plantinga) Ale to nie wszystko. Trzeba jeszcze uwzględnić, że Bóg – według doktryny katolickiej – ciągle ingeruje w świat, kierując się miłością. Te działania Bożej Opatrzności z punktu widzenia zwykłego człowieka są często zupełnie arbitralne. Kowalski prosił Boga i został uzdrowiony w Lourdes, ale Holocaustowi Bóg nie zapobiegł. Nie wystarczy wykazać, że dobroć i wszechmoc Boga nie kłóci się z istnieniem zła. Trzeba zrozumieć tę „dziwaczną” logikę Bożej Opatrzności. Nie zasłaniając się przy tym wymówką, że to tajemnica. Właśnie o tym jest mój tekst.


Model Wszechświata pojmowalny psychologicznie i jego konsekwencje (wersja 2017)

Rok 2017, wielkość pliku 210 KB, wielkość tekstu – 7 stron
Na końcu tekstu link do animowanego modelu interaktywnego

Rozmiary i czas istnienia Wszechświata to miliardy lat i tryliardy kilometrów. Żeby te liczby zrozumieć, potrzebny jest model Wszechświata wykonany w takiej skali, aby był pojmowalny psychologicznie, żebyśmy jego rozmiary i czas umieli odnieść do czegoś znanego. I żebyśmy umieli zrozumieć proporcje między rozmiarami Wszechświata a naszą Ziemią i między czasem trwania Wszechświata a czasem trwania naszego gatunku i naszej cywilizacji. Taki model pomaga – przez analogię – zrozumieć wstrząs kulturowy spowodowany Rewolucją Naukową (XV-VXII wiek) i jest wyzwaniem dla teologii chrześcijańskiej.

Pierwotna wersja była opublikowana na stronie w roku 2013. Teraz zwiększyła się nieco objętość (z 5 do 7 stron), model czasowy Wszechświata wydłużyłem do 100 lat i wprowadziłem kilkanaście drobnych korekt.


Sens życia jest, gdy o nim nie myślimy

Rok 2009, wielkość pliku pdf 370 KB, wielkość tekstu – 9 stron
Tekst w wersji skróconej opublikowany w miesięczniku Tygiel Kultury nr. 10-12. 2009

Większość z nas nie myśli o sensie życia, co jest objawem zdrowia, gdyż sensem życia jest równowaga między wieloma wartościami, jakie realizujemy na co dzień. I tylko, gdy jakaś bardzo ważna wartość znika z naszego życia lub ją tracimy, zaczynamy o całym problemie myśleć. Jednak wielowiekowa tradycja rozumie sens życia zdecydowanie inaczej – jako cel istnienia. O ile pierwsze znaczenie jest etycznie neutralne, drugim zawładnęli moraliści, którzy traktują sprawę jako jeden z fundamentalnych problemów człowieka. Tyle, że zwykli ludzie przeważnie w ogóle się tym nie interesują. Czyżby większość z nas była niemądra?


Inne


Harmonious Society Versus Conflict-Ridden Society: Marxism and Liberalism

Jacek Kwaśniewski, Jerzy Drygalski
“Społeczeństwo harmonijne wobec społeczeństwa pełnego konfliktów. Marksizm i liberalizm”

Tekst opublikowany w książce “A Critique of Marxist and Non-Marxist Thought” , wydawnictwo: Praeger Special Studies, 1988.
Wielkość pliku pdf. 2,3 MB, wielkość tekstu – 23 strony

Podstawowe idee IV rozdziału książki “(Nie)realny socjalizm” w wersji angielskie


How to Build Successful Capitalism in Third World Countries

“Jak zbudować w krajach Trzeciego świata efektywny kapitalizm”

Tekst przygotowany dla rządu irackiego w ramach pracy w Tymczasowych Władzach Koalicyjnych (Coalition Provisional Authority).Przekazany członkom Irackiej Rady Zarządzającej i wyższym urzędnikom irackiej administracji
Rok 2003, wielkość pliku pdf. 170 kB, Wielkość tekstu – 6 stron.

Omówienie koncepcji Hernando de Soto dla rządu irackiego (2003). W krajach Trzeciego Świata, w rękach ubogich, znajduje się wielki majątek (nieruchomości, maszyny, firmy), który formalnie znajduje się poza systemem prawnym. Pracuje, ale nie może stanowić hipoteki do zaciągnięcia kredytu na dalszy rozwój, nie może być oficjalnie podłączony do mediów, jest narażony na konfiskatę i zależność od zorganizowanej przestępczości. Te i inne ryzyka wymuszają ograniczanie wielkości tego rodzaju biznesu, co radykalnie spowalnia jego rozwój i wzrost. Jest to tzw. martwy kapitał. Przeniesienie go do świata legalnego jest receptą na dynamiczny rozwój potężnych zasobów majątku Trzeciego Świata. O tym, jak tego dokonać pisze peruwiański ekonomista Hernando de Soto. Jego Instytut na Rzecz Wolności Demokracji od prawie 30 lat pomaga wdrażać odpowiednie reformy w krajach Trzeciego Świata.


No-Choice Elections

Jacek Kwaśniewski, Jerzy Drygalski
“Wybory bez wyboru”

Tekst opublikowany w Soviet Studies, April 1990
Wielkość pliku pdf. 2,5 MB, wielkość tekstu – 21 stron

Angielska wersja analizy systemu wyborczego PRL. Fragment książki “Nie(realny) socjalizm”


Początki polskiej prywatyzacji. Profesjonalizm kontra polityka

Rok 2014, wielkość pliku pdf 260 KB, wielkość tekstu – 10 stron

Polska prywatyzacja ma swego autora, Krzysztofa Lisa. Mianowany przez Mazowieckiego jako pełnomocnik rządu ds. prywatyzacji, kierował przygotowaniem prawa prywatyzacyjnego i przygotowaniem prywatyzacji pierwszych przedsiębiorstw. Nadzorował przygotowanie rynku kapitałowego, w tym giełdy. Był profesjonalistą. Niemal od początku ścierał się z wicepremierem Balcerowiczem, który kierując się racjami politycznymi, nieustanie naciskał na przyspieszanie prywatyzacji, mało zważając na zagrożenia z tym związane. Starcie tych punktów widzenia było nieuniknione. Lis pozornie z wicepremierem przegrał. Ministrem prywatyzacji został nie on, ale człowiek popierający idee Balcerowicza. Jednak pomysły przyspieszenia, autorstwa Balcerowicza a potem Lewandowskiego (program powszechnej prywatyzacji), zakończyły się fatalnie. Nazwano je najdroższą porażką III RP. Zaś metodologia prywatyzacyjna Lisa, oparta na sprawdzonych wzorach, była z powodzeniem jeszcze długo stosowana.


O istocie poezji

Wiersz zamieszczony w miesięczniku Tygiel Kultury 1-3 / 2010 (póki co umieszczam go na mojej stronie, bo serwer Tygla przestał działać)

Spotkanie z przyjaciółmi, którzy pisują wiersze zachęciło mnie raz jeden, aby samemu spróbować. Tak powstał nieco prześmiewczy tekst. Ale tylko nieco…


Poglądy numer 18. Jubileuszowy

Po trzydziestu latach przerwy wydaliśmy z przyjaciółmi numer 18 pisma, którego żywot przerwał stan wojenny. Redakcję rozrzuciło po świecie, ale w rocznicę rozpoczęcia przez PZPR wojny z Polakami wydaliśmy kolejny numer. Sami zobaczcie, jak rozbiegły się nasze poglądy na obecną polską rzeczywistość. Niektórzy patrząc na nią są smutni, niektórzy – wkurzeni a inni się śmieją. Oczywiście polecam moje teksty, zwłaszcza ten o historii najnowszej Polski.


Solidarność i komunistyczna władza. Dynamika konfliktu 1980 -1981

Jacek Kwaśniewski, Jerzy Drygalski

Tekst przygotowany i dyskutowany na seminarium „Solidarność. Nowe podejścia do analizy ruchu społecznego” w Collegium Civitas. Opublikowany na stronie uczelni seminarium.
Rok 2012, wielkość pliku pdf. 335 kB, wielkość tekstu – 17 stron

Jak opisać gorący okres 1980 – 1981? Powstała wtedy Solidarność, którą komunistyczne władze chciały od początku zadusić. Bo też wolny związek zawodowy był kompletnie obcym ciałem w strukturze komunistycznej. Totalnie dysfunkcjonalnym. Był kanałem swobodnej artykulacji a permanentna blokada artykulacji była warunkiem przetrwania czerwonego. W tekście nie pokazujemy całości obrazu, jak konflikt między Solidarnością a wladzą rozwijał się i zaostrzał, ale wskazujemy jaka była logika postępującego procesu destrucji realnego socjalizmu w wyniku odblokowania artykulacji w kanale związkowym.