{"id":2643,"date":"2015-11-18T00:19:36","date_gmt":"2015-11-17T23:19:36","guid":{"rendered":"http:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/?page_id=2643"},"modified":"2016-05-28T16:41:36","modified_gmt":"2016-05-28T14:41:36","slug":"i-odwodz-nas-od-pokuszenia-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/i-odwodz-nas-od-pokuszenia-2\/","title":{"rendered":"“Odw\u00f3d\u017a nas od pokuszenia” zamiast “Nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie” ."},"content":{"rendered":"

\"pdf2\"\u00a0 pobierz \/ wydrukuj tekst<\/a><\/p>\n

\n

(wersja skr\u00f3cona)<\/span><\/strong><\/p>\n

Tytu\u0142 wyja\u015bnia wszystko. Proponuj\u0119, by w modlitwie \u201eOjcze Nasz\u201d zamieni\u0107 s\u0142owa \u201enie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d na \u201eodw\u00f3d\u017a nas od pokuszenia\u201d.<\/span><\/p>\n

Modlitwa Pa\u0144ska, czyli \u201eOjcze Nasz\u201d, jest nam przekazana przez Chrystusa. Jej tekst spisali dwaj Ewangeli\u015bci, \u015bw. Mateusz (Mt 6: 9-15) i \u015bw. \u0141ukasz (\u0141k 11, 2-4). S\u0142owa o pokusie czy te\u017c o pokuszeniu s\u0105 sz\u00f3st\u0105 pro\u015bb\u0105 Modlitwy.<\/span><\/p>\n

Obecna liturgiczna i modlitewnikowa wersja \u201enie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d datuje si\u0119 od co najmniej XV wieku i zosta\u0142a we wsp\u00f3\u0142czesnych, polskich t\u0142umaczeniach Ewangelii Mateusza i \u0141ukasza ju\u017c zmieniona. My\u015bl\u0119 tu przede wszystkim o Biblii Tysi\u0105clecia, kt\u00f3ra w roku 1965 dokona\u0142a zmiany jako pierwsza. Jej wersja brzmi \u201enie dopu\u015b\u0107, aby\u015bmy ulegli pokusie\u201d.<\/span><\/p>\n

Biblia Tysi\u0105clecia doczeka\u0142a si\u0119 pi\u0119ciu wyda\u0144. Jest powszechnie u\u017cywana, zaakceptowana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 i u\u017cywana powszechnie jako \u017ar\u00f3d\u0142o cytat\u00f3w. Jest przek\u0142adem przyj\u0119tym w czytaniach liturgicznych i nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a. W\u0142a\u015bnie Bibli\u0119 Tysi\u0105clecia przyjmuj\u0119 jako podstaw\u0119 moich dalszych rozwa\u017ca\u0144.<\/span><\/p>\n

Sformu\u0142owanie z Biblii Tysi\u0105clecia, \u201enie dopu\u015b\u0107, aby\u015bmy ulegli pokusie\u201d, ca\u0142kowicie likwiduje jakiekolwiek przypuszczenie, domniemanie, czy te\u017c podejrzenie, \u017ce B\u00f3g odgrywa aktywn\u0105 rol\u0119 w kuszeniu rozumianym, jako zach\u0119canie do z\u0142a. W\u0142a\u015bnie argument, by oddali\u0107 takie przypuszczenia, leg\u0142 u podstaw zmiany brzmienia sz\u00f3stej pro\u015bby we francuskiej wersji liturgicznej \u201eOjcze Nasz\u201d, dokonanej w roku 2013 na \u201enie dozw\u00f3l nam ulec pokusie\u201d.<\/span><\/p>\n

S\u0142owa \u201enie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d uwiera\u0142y mnie od lat z tego samego powodu, kt\u00f3ry jest powtarzany od wiek\u00f3w przez bardzo wielu ludzi i kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 zmian w liturgii francuskiej. Pomijam w tym tek\u015bcie dyskusj\u0119 wok\u00f3\u0142 tych s\u0142\u00f3w. W\u0105tpliwo\u015bci jakie budzi\u0142y, da\u0142y pocz\u0105tek g\u0142\u0119bokim studiom a ich wynik potwierdza s\u0142uszno\u015b\u0107 decyzji t\u0142umaczy Biblii Tysi\u0105clecia. Jej wersja: \u201enie dopu\u015b\u0107, aby\u015bmy ulegli pokusie\u201d jest najbardziej poprawnym t\u0142umaczeniem tego zwrotu.<\/span><\/p>\n

Istniej\u0105 zatem, funkcjonuj\u0105ce r\u00f3wnocze\u015bnie a zarazem znacznie si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0105ce wersje sz\u00f3stej pro\u015bby \u2013 ta odmawiana podczas mszy i zapisana w modlitewnikach oraz ta w Biblii Tysi\u0105clecia. Pomijam inne wsp\u00f3\u0142czesne t\u0142umaczenia.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119c stoi na przeszkodzie, by tak zmieni\u0107 modlitw\u0119 \u201eOjcze Nasz\u201d, odmawian\u0105 na mszy, by przenie\u015b\u0107 do niej sens zawarty w sz\u00f3stej pro\u015bbie z wersji Biblii Tysi\u0105clecia?<\/span><\/p>\n

Zaczn\u0119 od tego, \u017ce mszalny tekst Ojcze Nasz nie jest niewzruszon\u0105 ska\u0142\u0105. Przyk\u0142ad francuski dowodzi, \u017ce zmiana jest mo\u017cliwa. Zgadzam si\u0119 jednak z opini\u0105 znanego polskiego biblisty, Waldemara Chrostowskiego, \u017ce g\u0142\u00f3wnym czynnikiem hamuj\u0105cym u nas zmian\u0119 jest zakorzenione w tradycji wielu pokole\u0144 przyzwyczajenie milion\u00f3w Polak\u00f3w. Jak m\u00f3wi\u0142 Chrostowski, \u201etrudno zmieni\u0107 tekst modlitwy tak codziennej, tak powszedniej, jak Ojcze Nasz, odmawianej przez miliony wiernych w ci\u0105gu tygodnia, miesi\u0105ca i lat, przez ca\u0142e \u017cycie miliony razy\u201d.<\/span><\/p>\n

I w tym miejscu sk\u0142adam propozycj\u0119. Zamie\u0144my \u201ei nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d na \u201ei odw\u00f3d\u017a nas od pokuszenia\u201d.<\/span><\/p>\n

S\u0105 trzy zalety proponowanego przeze mnie rozwi\u0105zania. Po pierwsze, jest zgodna z sensem zawartym w Biblii Tysi\u0105clecia. Po drugie, zachowuje tradycyjn\u0105 stylistyk\u0119. Po trzecie, utrzymuje istniej\u0105c\u0105 rytmik\u0119 tego wersu.<\/span><\/p>\n

W nowym sformu\u0142owaniu zmieniam tylko jedno istotne s\u0142owo. Zamiast \u201enie w\u00f3d\u017a\u201d proponuj\u0119 \u201eodw\u00f3d\u017a\u201d. Moje \u201eodw\u00f3d\u017a\u201d wywodzi si\u0119 z czasownik\u00f3w \u201eodwie\u015b\u0107\u201d i \u201eodwodzi\u0107\u201d, kt\u00f3re oznaczaj\u0105 odci\u0105gn\u0105\u0107, powstrzyma\u0107, wyperswadowa\u0107, zniech\u0119ci\u0107, odstr\u0119czy\u0107, odradzi\u0107 zrazi\u0107. \u201eOdw\u00f3d\u017a od pokuszenia\u201d znaczy wi\u0119c: odci\u0105gnij mnie od pokusy, powstrzymaj, abym jej nie uleg\u0142, wyperswaduj, czyli spowoduj, abym zrozumia\u0142, \u017ce jest z\u0142em, zniech\u0119\u0107 mnie\/odstr\u0119cz mnie od spogl\u0105dania w jej stron\u0119 i ulegania jej. Ka\u017cde z tych znacze\u0144 sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce prosz\u0119 Boga, aby tak mi pom\u00f3g\u0142, bym nie uleg\u0142 pokusie.<\/span><\/p>\n

Sens wyra\u017cenia zaproponowanego przeze mnie jest wi\u0119c taki sam jak w Biblii Tysi\u0105clecia (\u201enie dopu\u015b\u0107, by\u015bmy ulegli pokusie\u201d) i w nowej wersji francuskiej (\u201enie dozw\u00f3l nam ulec pokusie\u201d). We wszystkich trzech (moja, Biblia Tysi\u0105clecia, francuska) pozostawione jest s\u0142owo pokusa (lub pokuszenie) w znaczeniu, jakie mu przypisujemy obecnie. Pokusa to ch\u0119\u0107 zrobienia czego\u015b niedobrego, zakazanego. We wszystkich prosimy Boga, aby pom\u00f3g\u0142 nam t\u0119 pokus\u0119 przezwyci\u0119\u017cy\u0107. Tak wi\u0119c sens sformu\u0142owania, kt\u00f3re proponuj\u0119, jest niekontrowersyjny. Zgadza si\u0119 z sensem sformu\u0142owania zawartego w Biblii Tysi\u0105clecia (zaakceptowanego przez Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, punkt 2846) i w nowej wersji francuskiej.<\/span><\/p>\n

Moja wersja zachowuje nieco archaiczny styl. Korzysta ze s\u0142\u00f3w: \u201ewodzi\u0107\u201d, czyli prowadzi\u0107 i \u201epokuszenie\u201d, czyli pokusa. Ale ten w\u0142a\u015bnie styl jest g\u0142\u0119boko zakorzeniony w tradycji polskiego Ojcze Nasz i dobrze by\u0142oby go zachowa\u0107, aby zmiana mog\u0142a si\u0119 \u0142atwiej przyj\u0105\u0107. Archaizuj\u0105cy styl pozostaje, ale sens nowo wprowadzonego s\u0142owa jest klarowny i dla masowego odbiorcy bardziej akceptowalny, bo niekontrowersyjny. A do tego w pe\u0142ni zgodny z wersj\u0105 w Biblii Tysi\u0105clecia.<\/span><\/p>\n

Moja wersja w pe\u0142ni te\u017c zachowuje rytmik\u0119 starej, bo zawiera tyle samo sylab (dziewi\u0119\u0107), z kt\u00f3rych wszystkie, poza jedn\u0105, maj\u0105 t\u0119 sam\u0105 ilo\u015b\u0107 liter. Jest dziewi\u0119\u0107 sylab i dwadzie\u015bcia dwie litery a wersja tradycyjna zawiera te\u017c dziewi\u0119\u0107 sylab i dwadzie\u015bcia trzy litery.<\/span><\/p>\n

Moja wersja:\u00a0 \u201ei – od<\/strong> – w\u00f3d\u017a – nas – od – po – ku – sze – nia\u201d\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 dziewi\u0119\u0107 sylab,\u00a0\u00a0\u00a0 22 litery<\/span><\/p>\n

Stara wersja: \u201ei – nie<\/strong> – w\u00f3d\u017a – nas – na – po – ku – sze – nie\u201d \u00a0\u00a0 dziewi\u0119\u0107 sylab,\u00a0\u00a0\u00a0 23 litery<\/span><\/p>\n

Tylko druga sylaba ma inn\u0105 liczb\u0119 liter. U mnie jest \u201eod\u201d, w starej \u201enie\u201d.<\/span><\/p>\n

Zachowanie w nowej wersji tej samej d\u0142ugo\u015bci ca\u0142ego zwrotu i tej samej rytmiki ma istotn\u0105 zalet\u0119. Wprowadzaj\u0105c j\u0105 do liturgii, mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce jej akceptacja b\u0119dzie procesem. Nie wszyscy od razu si\u0119 przyzwyczaj\u0105, nie wszyscy j\u0105 od razu zaakceptuj\u0105, nie wszyscy od razu nabior\u0105 automatyzmu w jej odmawianiu. Jednak bez wzgl\u0119du na to, czy wierny odmawia wersj\u0119 now\u0105, czy \u2013 jeszcze z braku nawyku – star\u0105, rytm g\u0142o\u015bno odmawianej modlitwy nie zostanie zak\u0142\u00f3cony. W ten spos\u00f3b unikniemy zamieszania w czasie odmawiania \u201eOjcze Nasz\u201d podczas mszy.<\/span><\/p>\n

Akceptacja nowej wersji w moim g\u0142\u0119bokim przekonaniu b\u0119dzie stosunkowo szybka. Dla wiernego, nie zajmuj\u0105cego si\u0119 zawi\u0142o\u015bciami sensu w r\u00f3\u017cnych t\u0142umaczeniach tego wersu modlitwy Pa\u0144skiej, \u201eodw\u00f3d\u017a nas od pokuszenia\u201d jest klarowne, zrozumia\u0142e i akceptowalne.<\/span><\/p>\n

Powy\u017cszy tekst jest wersj\u0105 skr\u00f3con\u0105. W pe\u0142nej czytelnik znajdzie, histori\u0119 polskich przek\u0142ad\u00f3w sz\u00f3stej pro\u015bby od roku 1965, zarysowanie dyskusji wok\u00f3\u0142 nich i argumentacj\u0119 za wersj\u0105 z Biblii Tysi\u0105clecia pochodz\u0105c\u0105 z tak zwanych t\u0142umacze\u0144 retrowersyjnych, czyli z greki na hipotetyczny orygina\u0142 hebrajski.<\/span><\/p>\n

czerwiec 2005, maj 2015, listopad 2015<\/span><\/p>\n

wersja pe\u0142na tekstu na stronie http:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/teksty<\/a>
\n<\/span><\/p>\n

dla mojego kochanego Przemka, czekaj\u0105c cierpliwie na jego opini\u0119<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 pobierz \/ wydrukuj tekst (wersja skr\u00f3cona) Tytu\u0142 wyja\u015bnia wszystko. Proponuj\u0119, by w modlitwie \u201eOjcze Nasz\u201d zamieni\u0107 s\u0142owa \u201enie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d na \u201eodw\u00f3d\u017a nas od pokuszenia\u201d. Modlitwa Pa\u0144ska, czyli \u201eOjcze Nasz\u201d, jest nam przekazana przez Chrystusa. Jej tekst spisali dwaj Ewangeli\u015bci, \u015bw. Mateusz (Mt 6: 9-15) i \u015bw. \u0141ukasz (\u0141k 11, 2-4). S\u0142owa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":894,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2643","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","5":"category-inne-teksty","6":"czr-hentry"},"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"en","enabled_languages":["pl","en"],"languages":{"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2643\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}