{"id":1452,"date":"2015-08-03T15:47:28","date_gmt":"2015-08-03T13:47:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kwasniewski.org.pl\/?page_id=1452"},"modified":"2019-07-21T21:35:44","modified_gmt":"2019-07-21T19:35:44","slug":"czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/strona-startowa\/czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem\/","title":{"rendered":"Czytanie tekst\u00f3w naukowych mo\u017ce by\u0107 przest\u0119pstwem"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Nauka i wydawniczy biznes spekulacyjny. Z jednej strony naukowcy i osoby pragn\u0105ce si\u0119 kszta\u0142ci\u0107, z drugiej &#8211; wielkie wydawnictwa naukowe, kt\u00f3re maksymalizuj\u0105 zysk poprzez minimalizowanie nak\u0142ad\u00f3w, maksymalizowanie ceny i celowanie w grup\u0119 bogatych nabywc\u00f3w instytucjonalnych.<br \/>\n<a style=\"color: #000000;\" href=\"http:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/media\/strona-startowa\/grabarczyk_kelty.pdf\">wersja pdf<\/a><\/span><\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_80 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci  \/  Contents<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/strona-startowa\/czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem\/#Znikajaca_wirtualna_biblioteka_librarynu\" >Znikaj\u0105ca wirtualna biblioteka (library.nu)<\/a><ul class='ez-toc-list-level-4' ><li class='ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/strona-startowa\/czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem\/#Piractwo_edukacyjne\" >Piractwo edukacyjne<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/strona-startowa\/czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem\/#Dzielac_sie_z_innymi_pomagasz_im\" >Dziel\u0105c si\u0119 z innymi, pomagasz im<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/strona-startowa\/czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem\/#Koniec_samoksztalcenia\" >Koniec samokszta\u0142cenia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/strona-startowa\/czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem\/#Wydawniczy_biznes_spekulacyjny\" >Wydawniczy biznes spekulacyjny<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/strona-startowa\/czytanie-tekstow-naukowych-moze-byc-przestepstwem\/#Pawel_Grabarczyk_udziela_wywiadu\" >Pawe\u0142 Grabarczyk udziela wywiadu<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Znikajaca_wirtualna_biblioteka_librarynu\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Znikaj\u0105ca wirtualna biblioteka<\/span> <span style=\"color: #999999;\">(library.nu)<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Christopher M. Kelty<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Christopher M. Kelty jest profesorem nadzwyczajnym na wydziale antropologii i studi\u00f3w informatycznych Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA). Jest autorem ksi\u0105\u017cki \u201eDwa bity: kulturowe znaczenie wolnego oprogramowania\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.aljazeera.com\/indepth\/opinion\/2012\/02\/2012227143813304790.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/www.aljazeera.com\/indepth\/opinion\/2012\/02\/2012227143813304790.html<\/a><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><em>t\u0142um. Jacek Kwa\u015bniewski<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">1. marca 2012<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Los Angeles. W zesz\u0142ym tygodniu przesta\u0142a istnie\u0107 strona internetowa library.nu. Blok mi\u0119dzynarodowych wydawnictw naukowych oskar\u017cy\u0142 portal o piractwo i przekona\u0142 s\u0105d z Monachium do wydania nakazu jego zamkni\u0119cia. Library.nu (poprzednio znana jako Gigapedia) oferowa\u0142a &#8211; wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w &#8211; od czterystu tysi\u0119cy do miliona ksi\u0105\u017cek. Za darmo.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">I to nie jakich\u015b tam ksi\u0105\u017cek &#8211; powie\u015bci, romanside\u0142 czy najnowszych bestseller\u00f3w, ale ksi\u0105\u017cek naukowych. By\u0142y to podr\u0119czniki, specjalistyczne opracowania, ma\u0142o znane monografie, biografie, instrukcje techniczne, nowatorskie prace z mechaniki, matematyki, biologii, nauk spo\u0142ecznych i humanistycznych.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">By\u0142y tam teksty z nak\u0142ad\u00f3w ju\u017c wyczerpanych, ale wci\u0105\u017c podlegaj\u0105ce ochronie praw autorskich oraz wydania najnowsze, teksty zeskanowane amatorsko i profesjonalnie wykonane ebooki. By\u0142y teksty angielskie, francuskie, hiszpa\u0144skie, rosyjskie a czasem tak\u017ce chi\u0144skie i japo\u0144skie. Nawet pornografia by\u0142a naukowa: przewodniki i prace naukowe na temat bran\u017cy porno. Strona z internetowego podziemia, \u015bcigana jak\u00a0 zwyk\u0142y kryminalista a r\u00f3wnocze\u015bnie wolna od pornografii \u2013 to ju\u017c by\u0142 sukces sam w sobie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Dla bran\u017cy wydawniczej, zamkni\u0119cie library.nu by\u0142o zwyci\u0119stwem w kampanii przywo\u0142uj\u0105cej do porz\u0105dku niesforny Internet. Jej u\u017cytkownicy zareagowali natomiast gniewem i smutkiem a niekt\u00f3rzy decyzj\u0119 s\u0105du odczuli jak smagni\u0119cie fatalizmu. Kim jednak s\u0105 ci kryminali\u015bci, ci barbarzy\u0144cy u bram, gotowi powali\u0107 na kolana nasz\u0105 gospodark\u0119 informatyczn\u0105?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">To studenci i naukowcy, praktycznie z ka\u017cdej cz\u0119\u015bci naszego globu.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Piractwo_edukacyjne\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Piractwo edukacyjne<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Nie powinno by\u0107 dla nikogo zaskoczeniem, \u017ce \u015bwiat jest pe\u0142en ludzi, kt\u00f3rzy bardzo chc\u0105 si\u0119 uczy\u0107. I taki w\u0142a\u015bnie powinien by\u0107 \u015bwiat. Naukowcy ci\u0119\u017cko nad tym pracuj\u0105, aby ludzie jak najwi\u0119cej czytali, uczyli si\u0119, my\u015bleli i tworzyli\u00a0 nowe. U\u017cytkownicy library.nu byli takimi potencjalnymi badaczami: zanurzeni w og\u00f3lnym p\u0119dzie ku wiedzy, chcieli si\u0119 uczy\u0107, dyskutowa\u0107, eksperymentowa\u0107 i pisa\u0107, tak samo jak ludzie z wy\u017cszych uczelni.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">By\u0107 mo\u017ce byli kiedy\u015b studentami, ale poszli do pracy, za\u0142o\u017cyli rodziny. Czasem ich do tego zmuszamy \u2013 dajemy im przez cztery lata zakosztowa\u0107 urok\u00f3w zdobywania wiedzy a potem zostawiamy z kredytami, kt\u00f3re zaci\u0105gn\u0119li na kszta\u0142cenie. W innych przypadkach sami zacz\u0119li zdobywa\u0107 wiedz\u0119, w taki czy inny spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Co wi\u0119c oznacza zamkni\u0119cie library.nu? Wydawcy s\u0105dz\u0105, \u017ce to wielki sukces w walce z piractwem: \u017ce b\u0119dzie prowadzi\u0107 do wi\u0119kszych dochod\u00f3w i wi\u0119kszej kontroli nad tym, co kto kupuje je\u015bli ju\u017c nie do tego, co kto czyta. Natomiast piraci, czyli ludzie, kt\u00f3rzy tworz\u0105 i prowadz\u0105 takie portale, my\u015bl\u0105, \u017ce zamkni\u0119cie library.nu spowoduje jedynie powstanie tysi\u0105ca nowych stron tego typu, silniejszych i lepszych ni\u017c poprzednie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Obie strony pomijaj\u0105 fakt, \u017ce globalny popyt na kszta\u0142cenie si\u0119 i prowadzenie bada\u0144 nie jest zaspokajany przez obecnie funkcjonuj\u0105c\u0105 bran\u017c\u0119 wydawnicz\u0105. I nie mo\u017ce by\u0107, je\u015bli pozostaniemy przy jej obecnym modelu biznesowym i cenach, jakie dyktuje. A u\u017cytkownik\u00f3w library.nu \u2013 tych barbarzy\u0144c\u00f3w u bram bran\u017cy wydawniczej i uniwersytet\u00f3w \u2013 jest legion.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u017byj\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie , ale przede wszystkim w Ameryce \u015arodkowej i Po\u0142udniowej, w Chinach, we Wschodniej Europie, w Afryce i w Indiach. Trudno poda\u0107 ich dok\u0142adn\u0105 liczb\u0119, ale rzut oka na wzmianki o library.nu na Tweeterze albo komentarze o tej stronie na blogach, wskazuj\u0105, \u017ce jej g\u0142\u00f3wnymi u\u017cytkownikami jest klasa \u015brednia. To nie s\u0105 ludzie biedni, ze slums\u00f3w czy zapad\u0142ych dziur, ale nie maj\u0105 za du\u017co pieni\u0119dzy. I to oni stanowi\u0105 99% u\u017cytkownik\u00f3w (dla por\u00f3wnania z 1% EuroAmerykan\u00f3w).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Mog\u0105 to by\u0107 tak\u017ce nauczyciele lub naukowcy: pracuj\u0105cy w szko\u0142ach, na uniwersytetach lub w firmach. Jeszcze inni s\u0105 zupe\u0142nie poza elit\u0105 ludzi wykszta\u0142conych, maj\u0105 jakie\u015b zaj\u0119cia a pragnienie\u00a0 nauki jest ich czysto prywatn\u0105 pasj\u0105. Wszyscy oni tworz\u0105 globalny popyt na to, co my \u2013 intelektualna elita \u015bwiata \u2013 wci\u0105\u017c im m\u00f3wimy, aby robili: aby czytali i my\u015bleli samodzielnie oraz zanosili cywilizacj\u0119, rozw\u00f3j i modernizacj\u0119 swoim narodom.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dzielac_sie_z_innymi_pomagasz_im\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Dziel\u0105c si\u0119 z innymi, pomagasz im<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">To library.nu umo\u017cliwia\u0142a takie kszta\u0142cenie a nie wydawnictwa. By\u0142a \u015bwietn\u0105 stron\u0105 z recenzjami ksi\u0105\u017cek, w ko\u0144cu nazywa\u0142a si\u0119 bibliotek\u0105 a nie ksi\u0119garni\u0105. Nie by\u0142a zapchana reklamami ani nie mia\u0142a automat\u00f3w sugeruj\u0105cych kolejne i kolejne ksi\u0105\u017cki. Dawa\u0142a proste odpowiedzi na proste zapytania wyszukiwawcze i posiada\u0142a recenzje czytelnicze z oko\u0142o czterystu tysi\u0119cy lub wi\u0119cej pozycji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">I tylko dlatego, \u017ce zawiera\u0142a linki do innych stron, na kt\u00f3rych by\u0142y pe\u0142ne, zdigitalizowane wersje ksi\u0105\u017cek (strony typu sharehosting, na przyk\u0142ad file.it, magaupload.com czy mediafire.com), wci\u0105gni\u0119to j\u0105 na list\u0119 organizacji uznawanych za przest\u0119pcze.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Ale library.nu w og\u00f3le nie spe\u0142nia\u0142a jakichkolwiek kryteri\u00f3w legalno\u015bci, bo wszelki obr\u00f3t zeskanowanymi, \u015bci\u0105gni\u0119tymi sk\u0105d\u015b a nawet legalnie zakupionymi zdigitalizowanymi wersjami ksi\u0105\u017cek jest ca\u0142kowicie nielegalny. Idzie to tak daleko, \u017ce niebawem nielegalne b\u0119dzie nawet zachowanie w pami\u0119ci ksi\u0105\u017cki nieprawnie nabytej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Ale library.nu tych ksi\u0105\u017cek nie sprzedawa\u0142a a jedynie umo\u017cliwia\u0142a korzystanie z nich. Je\u015bli zarabia\u0142a, to nie na tekstach, ale na reklamach. I jak Napster w roku 1999, library.nu u\u0142atwia\u0142a odkrycia poprzez mo\u017cliwo\u015b\u0107 orientowania si\u0119 w gustach muzycznych czy naukowych innych os\u00f3b i odkrywanie takich powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy nimi, jakich \u017caden algorytm rekomendacyjny typu Amazon nie b\u0119dzie\u00a0 w stanie nigdy uczyni\u0107. Po\u0142\u0105czone wysi\u0142ki wydawc\u00f3w oraz przemys\u0142u filmowego i fonograficznego, by podda\u0107 ten rynek kontroli, kryminalizuje skutecznie nie tyle kradzie\u017c, co dzielenie si\u0119 z innymi pomys\u0142ami, uczenie si\u0119 i tworzenie nowego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">U\u017cytkownicy library.nu nie musieli sami zasila\u0107 strony tekstami, aby z niej korzysta\u0107, cho\u0107 byli za to premiowani. By\u0142y oczywi\u015bcie formalne i nieformalne regu\u0142y jak mo\u017cna podnie\u015b\u0107 sw\u00f3j status u\u017cytkownika library.nu. Strona rozwija\u0142a si\u0119 klasycznie, dodaj\u0105c to tu to tam jakie\u015b elementy i powi\u0119kszaj\u0105c swoj\u0105 infrastruktur\u0119, kiedy to by\u0142o konieczne. Administratorzy mieli absolutn\u0105 kontrol\u0119, kto i jak mo\u017ce w tym rozwoju bra\u0107 udzia\u0142. Czynili tak bez w\u0105tpienia po to, by chroni\u0107 stron\u0119 przed czyhaj\u0105cymi na ni\u0105 agentami FBI i internetowymi nowicjuszami.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Nawet pobie\u017cny obserwator m\u00f3g\u0142 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119ste zmiany na stronie library.nu by\u0142y skutkiem gry w kotka i myszk\u0119. W\u0142adze i wydawcy wci\u0105\u017c szuka\u0142y sposobu jak uderzy\u0107 w t\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107 z ca\u0142\u0105 moc\u0105 prawa. I w ko\u0144cu odkry\u0142y darczy\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy stron\u0119 finansowali. C\u00f3\u017c, nawet piraci maj\u0105 karty kredytowe.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Koniec_samoksztalcenia\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Koniec samokszta\u0142cenia<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Zim\u0105 2011\/2012, r\u00f3wnocze\u015bnie z pr\u00f3b\u0105 uchwalenia anty-internetowych ustaw SOPA i PIPA, nast\u0105pi\u0142 szturm na strony typu file-sharing, przechowuj\u0105ce pliki r\u00f3\u017cnych os\u00f3b z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wymieniania si\u0119 mi\u0119dzy nimi. Strona megaupload.com, dzie\u0142o ekscentrycznego super pirata Kima Dotcoma \u2013 takie nazwisko przyj\u0105\u0142 w roku 2005 &#8211; zosta\u0142a zamkni\u0119ta przez ameryka\u0144ski departament sprawiedliwo\u015bci. Strona typu torrent btjunkie.com sama zaprzesta\u0142a dzia\u0142alno\u015bci w obawie przed procesem.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Przez kilka ostatnich dni przed ostatecznym zamkni\u0119ciem library.nu to znika\u0142a to si\u0119 pojawia\u0142a a\u017c ostatecznie wy\u015bwietli\u0142a ironiczny napis: \u201eNasza strona zosta\u0142a zamkni\u0119ta przez domen\u0119 .nu\u201d (male\u0144kie pa\u0144stewko ko\u0142o Nowej Zelandii). W widocznym miejscu pojawi\u0142 si\u0119 link do Amazon.com, do ksi\u0105\u017cki pod tytu\u0142em Blue Lattitudes o wyprawie kapitana Cooka, opowie\u015bci o innego rodzaju piractwie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Co oznacza zamkni\u0119cie library.nu? Po pierwsze, barbarzy\u0144cy i piraci, kt\u00f3rzy s\u0105 przy okazji naukowcami zostali nie\u017ale wkurzeni. Od zawsze wychwalali walory edukacji, zalety uczenia si\u0119, wzajemnej pomocy i korzy\u015bci z posiadania wiedzy. Jako naukowcy m\u00f3wili\u015bmy wszystkim ludziom, kt\u00f3rzy szukali wiedzy, by to robili. I oni w\u0142a\u015bnie teraz to robili, w ten czy inny spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Mamy wi\u0119c mn\u00f3stwo wkurzonych m\u0142odych ludzi z klasy \u015bredniej. Niekt\u00f3rzy s\u0105 \u017ali, by tak rzec \u2013 fundamentalnie. Z powodu niesprawiedliwego systemu. Z\u0142o\u015b\u0107 innych jest bardziej pragmatyczna, bo musz\u0105 teraz wyda\u0107 sto dolar\u00f3w na podr\u0119cznik (o ile tyle w og\u00f3le maj\u0105) zamiast na siebie lub swoich przyjaci\u00f3\u0142.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Wszyscy oni s\u0105 \u017ali, bo otworzone pono\u0107 przed nimi nowe perspektywy edukacyjne \u2013 ta os\u0142awiona obietnica gospodarki informatycznej \u2013 w\u0142a\u015bnie znikn\u0119\u0142y za spraw\u0105 decyzji monachijskiego s\u0105du nakazuj\u0105cemu portalowi library.nu zaprzesta\u0107 dzia\u0142alno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Ale pisarze i naukowcy z Europy i USA s\u0105 wsp\u00f3\u0142winni temu zamkni\u0119ciu. Wydawcy broni\u0105 siebie i swoich zysk\u00f3w, ale czyni\u0105 to za zgod\u0105, je\u015bli nie przy aktywnym wsparciu tych, kt\u00f3rzy s\u0105 od nich uzale\u017cnieni. Wydawcy twierdz\u0105, \u017ce chroni\u0105 nas, czyli naukowc\u00f3w. A ci barbarzy\u0144cy \u2013 ci desperacko pragn\u0105cy si\u0119 uczy\u0107 \u2013 kradn\u0105 nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 i powinni by\u0107 za to ukarani. Powinni za to zap\u0142aci\u0107.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wydawniczy_biznes_spekulacyjny\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Wydawniczy biznes spekulacyjny<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">W rzeczywisto\u015bci jednak, bran\u017ca wydawnictw naukowych wesz\u0142a w faz\u0119 podobnej do tej, jak\u0105 prze\u017cywa\u0142y firmy farmaceutyczne w latach 90. XX wieku, kiedy to dystrybucja ratuj\u0105cych \u017cycie lekarstw na AIDS by\u0142a rozmy\u015blnie ograniczana, aby chroni\u0107 interesy firm farmaceutycznych, ich patenty i zyski.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Por\u00f3wnanie jest mo\u017ce prowokacyjne, bo naukowe monografie ratuj\u0105 \u017cycie tylko w sensie metaforycznym, ale z prawnego punktu widzenia sytuacja jest niemal identyczna. Library.nu jest jak lokalne firmy farmaceutyczne w Indiach i Afryce, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c produkowa\u0142y lekarstwa na AIDS nielegalnie przy tym kopiuj\u0105c patenty.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Czemu bran\u017ca wydawnicza nie chce masowego konsumenta? Tylko z jednego powodu: ameryka\u0144skie i europejskie biblioteki s\u0105 gotowe p\u0142aci\u0107 ceny, kt\u00f3re zadowalaj\u0105 wydawc\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwie bardziej ni\u017c zadawalaj\u0105 \u2013 czyni\u0105 ich nieprzyzwoicie bogatymi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Zamiast zaoferowa\u0107 nasz\u0105 prac\u0119 po wystarczaj\u0105co niskich cenach, aby ka\u017cdy na \u015bwiecie m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na kupno, wydawcy przyj\u0119li strategi\u0119 odwrotn\u0105 \u2013 podnosz\u0105c ceny coraz wy\u017cej i wy\u017cej a\u017c tylko bardzo bogate instytucje mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na zakup. Wydawcy prac naukowych wybrali jedn\u0105 z dw\u00f3ch opcji: niska cena i du\u017cy rynek lub bardzo wysoka cena i bardzo ma\u0142y rynek.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Szkopu\u0142 w tym, \u017ce przegrywaj\u0105cymi na tej strategii s\u0105 ksi\u0105\u017cki i naukowcy \u2013 zw\u0142aszcza najbardziej nowatorskie badania z najlepszych o\u015brodk\u00f3w naukowych. Bran\u017ca wydawnicza, jak\u0105 mamy dzisiaj, nie potrafi albo po prostu nie chce dostarcza\u0107 ksi\u0105\u017cek na ten pot\u0119\u017cny \u015bwiatowy rynek ludziom, kt\u00f3rzy desperacko pragn\u0105 je czyta\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Zamiast tego drukuje tyle co nic, cz\u0119sto mniej ni\u017c sto egzemplarzy i sprzedaje nielicznym bibliotekom po kilkaset dolar\u00f3w sztuka. A kiedy wydawnictwa naukowe oferuj\u0105 wersje elektroniczne, s\u0105 one tak szczelnie owini\u0119te w restrykcyjne warunki licencyjne, \u017ce korzystanie z nich jest niezwykle frustruj\u0105ce.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Jest nawet jeszcze gorzej, bo nasze uniwersyteckie biblioteki nie mog\u0105 sobie ju\u017c pozwoli\u0107 na zakup tych ksi\u0105\u017cek i czasopism a nasze coraz mniej liczne ksi\u0119garnie nie chc\u0105 ju\u017c ich mie\u0107 na sk\u0142adzie. W rezultacie, najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cia naukowe znikaj\u0105 w czarnych dziurach wydawnictw naukowych sk\u0105d nie ma ucieczki. Tak by\u0142o a\u017c library.nu i jej nast\u0119pcy wiele z tego dorobku udost\u0119pnili szerokiej publiczno\u015bci<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Najwa\u017cniejsz\u0105 wi\u0119c cech\u0105 tych stron jest wytyczenie milionom ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie drogi ku edukacji i nauce. Jedyne pytanie brzmi: po czyjej stronie chc\u0105 by\u0107 europejscy i ameryka\u0144scy uczeni?<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pawel_Grabarczyk_udziela_wywiadu\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Pawe\u0142 Grabarczyk udziela wywiadu<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Igorowi Rakowskiemu-K\u0142osowi<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>Dr Pawe\u0142 Grabarczyk &#8211; adiunkt w Katedrze Filozofii Analitycznej Instytutu Filozofii Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego, cz\u0142onek O\u015brodka Bada\u0144 Filozoficznych, redaktor naczelny (wraz z Tomaszem Sieczkowskim) Internetowego Magazynu Filozoficznego &#8220;Hybris&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/magazyn\/1,124059,12116851,Naukowiec_pirat_sciaga_ksiazki.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/wyborcza.pl\/magazyn\/1,124059,12116851,Naukowiec_pirat_sciaga_ksiazki.html<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.mixcloud.com\/krytykapolityczna\/odz-pawe-grabarczyk-librarynu-pogodi-2012-05-10\/\">Link do nagrania wyk\u0142adu Paw\u0142a Grabarczyka<\/a> <span style=\"color: #000000;\">na ten temat. Wyk\u0142ad zosta\u0142 wyg\u0142oszony 10. maja 2012.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Igor Rakowski-K\u0142os: <strong>Ile publikacji musia\u0142 pan zdoby\u0107, \u017ceby napisa\u0107 doktorat?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Pawe\u0142 Grabarczyk: Je\u015bli uwzgl\u0119dni\u0119 artyku\u0142y, z kt\u00f3rych w pracy naukowej korzysta si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c z ksi\u0105\u017cek, to ok. 500.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>A \u017ceby napisa\u0107 jeden artyku\u0142 naukowy?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; \u017beby napisa\u0107 16 stron, musz\u0119 przejrze\u0107 nawet 50 tekst\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ksi\u0105\u017cki pan kupuje, a periodyki naukowe prenumeruje?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; Chcia\u0142bym, ale wydawcy nie chc\u0105 mi ich sprzeda\u0107, ustalaj\u0105c ceny na poziomie niewyobra\u017calnym dla czytelnik\u00f3w beletrystyki. Wydana w Holandii ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 dosta\u0142em od kolegi z Warszawy, kosztuje 400 dol. Skorzysta\u0142em z niej trzy razy, ale dzi\u0119ki niej uzyska\u0142em bibliografi\u0119, w kt\u00f3rej znalaz\u0142em 20 kolejnych potrzebnych pozycji. Ich ceny waha\u0142y si\u0119 od 50 do 100 dol. Ksi\u0105\u017cka mojego kolegi z instytutu, tak\u017ce wydana za granic\u0105, kosztuje 750 z\u0142, podczas gdy doktorant dostaje ok. 1300 z\u0142 stypendium.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Pisz\u0105c prace naukowe, korzystamy najcz\u0119\u015bciej z pism zawieraj\u0105cych zbiory artyku\u0142\u00f3w. Co miesi\u0105c, co kwarta\u0142 musimy mie\u0107 \u015bwie\u017ce numery, \u017ceby wiedzie\u0107, jakie problemy zajmuj\u0105 badaczy w innych pa\u0144stwach. A ceny tych periodyk\u00f3w s\u0105 jeszcze wy\u017csze ni\u017c ksi\u0105\u017cek. Zaczynaj\u0105 si\u0119 od 100-200 dol., a ko\u0144cz\u0105 na prawie 21 tys. dol. za roczn\u0105 prenumerat\u0119. Tyle trzeba zap\u0142aci\u0107 za &#8220;Biochimica et Biophysica Acta&#8221;. Jest to zbiorcza nazwa dla dziewi\u0119ciu sekcji tematycznych, kt\u00f3re obejmuj\u0105 rocznie ponad sto numer\u00f3w. Cena jednego z nich wynosi wi\u0119c ok. 200 dol., czyli ponad 700 z\u0142. Nie da si\u0119 zam\u00f3wi\u0107 jednego numeru ani jednej sekcji. Trzeba od razu zam\u00f3wi\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107. Te ceny maj\u0105 za zadanie odstraszy\u0107 nabywc\u0119 indywidualnego. S\u0142u\u017c\u0105 temu, \u017ceby naukowcy wywierali presj\u0119 na bibliotek\u0119 lub pa\u0144stwo, \u017ceby kupi\u0142o dost\u0119p do danego pisma.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Jak wi\u0119c zdobywa pan publikacje?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; Biblioteka uniwersytecka daje dost\u0119p do wybranego podzbioru zasob\u00f3w \u015bwiatowych. Je\u015bli mam szcz\u0119\u015bcie, znajduj\u0119 tam to, czego szukam. Je\u015bli nie mam szcz\u0119\u015bcia, szukam u moich koleg\u00f3w z innych uniwersytet\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 dost\u0119p do innych podzbior\u00f3w. Czasem pisz\u0119 do autora, \u017ceby bezp\u0142atnie wys\u0142a\u0142 mi elektroniczn\u0105 wersj\u0119 artyku\u0142u lub ksi\u0105\u017cki. Jeszcze nie spotka\u0142em si\u0119 z odmow\u0105. Nigdy. Sam tak\u017ce wysy\u0142am swoje rzeczy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Czy te bazy, z kt\u00f3rych mo\u017cna korzysta\u0107 w Polsce, s\u0105 wystarczaj\u0105ce do napisania artyku\u0142u, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u0142oby opublikowa\u0107 w licz\u0105cym si\u0119 czasopi\u015bmie za granic\u0105?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; Absolutnie nie &#8211; prawie nigdy nie ob\u0119dzie si\u0119 bez opisanych powy\u017cej sztuczek, co jest obchodzeniem prawa. W mojej dziedzinie &#8211; filozofii wsp\u00f3\u0142czesnej &#8211; jest ok. 40 najpopularniejszych periodyk\u00f3w naukowych. Dopiero od niedawna wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, cho\u0107 nie wszystkie, mog\u0119 znale\u017a\u0107 w \u0142\u00f3dzkich bazach. I nikt nie wie, jak d\u0142ugo w nich b\u0119d\u0105. Za rok mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce stracili\u015bmy do nich dost\u0119p, jest on bowiem co pewien czas negocjowany. Z tego powodu ja i wielu moich koleg\u00f3w wyrobili\u015bmy sobie odruch \u015bci\u0105gania ksi\u0105\u017cek &#8220;na zapas&#8221; &#8211; dop\u00f3ki nasza biblioteka jeszcze je oferuje.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>S\u0105 jeszcze jakie\u015b inne sposoby?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; Nielegalne. Pocz\u0105wszy od tego, \u017ce mo\u017cna wpisa\u0107 w przegl\u0105dark\u0119 tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki i rozszerzenie PDF, a sko\u0144czywszy na korzystaniu z takich serwis\u00f3w jak Library.nu, kt\u00f3ry specjalizowa\u0142 si\u0119 w dostarczaniu \u015bwiatu akademickiemu pism i ksi\u0105\u017cek naukowych. Dop\u00f3ki w lutym 2012 roku go nie zamkni\u0119to, by\u0142 bardzo popularny &#8211; szacuje si\u0119, \u017ce umo\u017cliwia\u0142 dost\u0119p do 400 tys. ksi\u0105\u017cek i zbior\u00f3w artyku\u0142\u00f3w umieszczonych w sieci. Na Library.nu pojawia\u0142y si\u0119 nawet ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rych nie by\u0142o nigdzie indziej w wersji elektronicznej. Ludzie z ca\u0142ego \u015bwiata skanowali domowe lub biblioteczne egzemplarze z u\u017cyciem program\u00f3w do rozpoznawania tekstu i tworzyli wersje elektroniczne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kto zamkn\u0105\u0142 Library.nu?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; International Publishers Association, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142o &#8211; jak przedstawiono w oficjalnym o\u015bwiadczeniu &#8211; na rzecz grupy wydawc\u00f3w. By\u0142y to najwa\u017cniejsze wydawnictwa akademickie: Elsevier, Springer Science+Business Media, Cambridge University Press, Oxford University Press.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 te absurdalnie wysokie ceny ksi\u0105\u017cek i czasopism naukowych?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; To tajemnicza sprawa. Koszty, kt\u00f3re ponosi wydawca, s\u0105 mniejsze ni\u017c w przypadku beletrystyki. Autor dostaje niewielkie pieni\u0105dze albo nic. Podobnie jak recenzent. W \u015bwiecie naukowym nie istnieje co\u015b takiego jak promocja.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>To mo\u017ce papier jest drogi?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; Papier jest znacznym generatorem koszt\u00f3w, ale jest najmniej potrzebny. Bo nawet je\u017celi kto\u015b ma papierow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 w bibliotece, to i tak preferuje wersj\u0119 elektroniczn\u0105. Ze wzgl\u0119du na \u0142atwo\u015b\u0107 przeszukiwania. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce ksi\u0105\u017cek akademickich nie czyta si\u0119 od deski do deski, tylko szuka si\u0119 w nich konkretnych informacji. Co wi\u0119cej, wydawcy akademiccy przerzucaj\u0105 na autora nawet ci\u0119\u017car pracy nad sk\u0142adem tekstu. Naukowcy otrzymuj\u0105 bardzo szczeg\u00f3\u0142owe wytyczne, jak maj\u0105 go sformatowa\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>A zatem wydawcy mogliby zrezygnowa\u0107 z papieru, nie p\u0142ac\u0105 za du\u017co autorowi, nie p\u0142ac\u0105 nic, albo p\u0142ac\u0105 symbolicznie, recenzentom, a sk\u0142ad maj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci robiony gratis.<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Odpowied\u017a na pa\u0144skie pytanie brzmi: wydawnictwa maj\u0105 olbrzymie zyski wbrew temu, co oficjalnie g\u0142osz\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107, \u017ce naukowcy sami sobie szkodz\u0105, bo z jednej strony narzekaj\u0105 na niskie honoraria, a z drugiej &#8211; powoduj\u0105 straty wydawnictw, \u015bci\u0105gaj\u0105c nielegalnie ksi\u0105\u017cki.<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; I nie wida\u0107 \u017cadnego prostego wyj\u015bcia z tej sytuacji. Naukowcy s\u0105 w pewnej mierze skazani na okre\u015blonych wydawc\u00f3w. Nie jest tak, \u017ce mogliby zrezygnowa\u0107 i publikowa\u0107 w sieci albo p\u00f3j\u015b\u0107 do kogo\u015b innego. W \u015bwiecie naukowym wydawcy s\u0105 synonimem jako\u015bci. Publikowanie u nich przek\u0142ada si\u0119 na karier\u0119 naukow\u0105. Gdyby naukowiec sam wyda\u0142 artyku\u0142, to automatycznie skaza\u0142by si\u0119 na utrat\u0119 przywilej\u00f3w, nie zwi\u0119kszy\u0142by szans na uzyskanie grant\u00f3w, nie uzyska\u0142by punkt\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wyznacznikiem tego, czy dobrze pracuje, a kt\u00f3re przyznawane s\u0105 za publikacj\u0119 tylko w niekt\u00f3rych periodykach. Istniej\u0105cy system to z\u0142o konieczne, ale jednocze\u015bnie naukowcy nie maj\u0105 poczucia, \u017ce kopiuj\u0105c za darmo ksi\u0105\u017cki, robi\u0105 co\u015b niew\u0142a\u015bciwego, gdy\u017c wiedz\u0105, \u017ce autorzy nie maj\u0105 nic przeciwko temu. Kiedy s\u0142ysz\u0119, \u017ce kto\u015b kopiuje moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z pirackich portali, bardzo si\u0119 ciesz\u0119. Po pierwsze, kto\u015b j\u0105 czyta, po drugie, mo\u017ce j\u0105 zacytuje, co sprawia, \u017ce szerz\u0105 si\u0119 moje idee. Jaki\u015b czas temu znalaz\u0142em sw\u00f3j doktorat na stronie Chomikuj.pl i poczu\u0142em si\u0119 doceniony, bo mia\u0142em wi\u0119cej \u015bci\u0105gni\u0119\u0107 ni\u017c Platon. Na dodatek trudno wskaza\u0107, na czym mia\u0142aby w\u0142a\u015bciwie polega\u0107 r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy \u015bci\u0105gni\u0119ciem ksi\u0105\u017cki z pirackiego portalu a wzi\u0119ciem jej od kolegi, kt\u00f3ry ma do niej dost\u0119p przez swoj\u0105 bibliotek\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Naukowcom zale\u017cy na szerokim dost\u0119pie do prac. Z drugiej strony mamy wydawnictwa, kt\u00f3re chc\u0105 kontrolowa\u0107 ten dost\u0119p i podnosz\u0105 ceny publikacji naukowych tak, \u017ceby by\u0142o na nie sta\u0107 tylko bogate uniwersytety. Jak rozwi\u0105za\u0107 konflikt?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; S\u0105 przynajmniej cztery drogi. Pierwsza to nacisk ze strony pa\u0144stwa. Bo to nie ja jako naukowiec jestem klientem wydawnictw, tylko pa\u0144stwo, kt\u00f3re finansuje biblioteki. Jest pomys\u0142, by pa\u0144stwo za\u017c\u0105da\u0142o obni\u017cenia cen i lepszych opcji dla bibliotek. Bo one nie subskrybuj\u0105 pojedynczych pism, ale s\u0105 zmuszane do kupowania bardzo du\u017cych pakiet\u00f3w. I wraz z potrzebnymi kupuj\u0105 du\u017co tych niepotrzebnych rzeczy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Druga mo\u017cliwo\u015b\u0107: wprowadzi\u0107 zapis, \u017ce je\u015bli jakakolwiek praca jest finansowana ze \u015brodk\u00f3w publicznych, to jej owoc &#8211; na przyk\u0142ad ksi\u0105\u017cka &#8211; powinien znajdowa\u0107 si\u0119 w publicznym repozytorium, z kt\u00f3rego mog\u0105 korzysta\u0107 wszyscy obywatele, kt\u00f3rzy przecie\u017c zap\u0142acili za t\u0119 prac\u0119 swoimi podatkami. Tylko \u017ce wydawnictwo nie ma interesu, \u017ceby wyda\u0107 tak\u0105 prac\u0119. Bo je\u015bli b\u0119dzie og\u00f3lnodost\u0119pna, i to nieodp\u0142atnie, to jej nie sprzeda i nie zarobi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nie mo\u017cna wyeliminowa\u0107 po\u015brednictwa wydawnictw, skoro elektroniczne wersje s\u0105 wygodniejsze i \u0142atwo mo\u017cna je opublikowa\u0107 w internecie?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">&#8211; Mo\u017cna, i to jest trzecia mo\u017cliwo\u015b\u0107. W Internecie dzia\u0142a projekt o nazwie Arxiv, kt\u00f3ry dosy\u0107 dobrze sprawdza si\u0119 w dziedzinie nauk \u015bcis\u0142ych. To jest repozytorium, do kt\u00f3rego ludzie nadsy\u0142aj\u0105 artyku\u0142y bez po\u015brednictwa wydawc\u00f3w. Mo\u017ce tam wyl\u0105dowa\u0107 wszystko, ale nie wszystko zostanie wy\u0142owione, bo tylko cz\u0119\u015b\u0107 jest czytana i komentowana. \u015arodowisko naukowe decyduje, co jest dobre, a co nie. Nie mo\u017cna jednak zapomina\u0107, \u017ce ca\u0142y system punktowania publikacji musia\u0142by dostosowa\u0107 si\u0119 do tego nowego sposobu publikowania. Punktacja powinna zosta\u0107 powi\u0105zana z liczb\u0105 cytowa\u0144, a nie z pismem, w kt\u00f3rym ukaza\u0142 si\u0119 dany artyku\u0142.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Jest te\u017c czwarta opcja, podobna do poprzedniej. Powo\u0142ywane s\u0105 wydawnictwa otwarte, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie nie s\u0105 nastawione na zysk. Takim przyk\u0142adem jest ameryka\u0144ska Public Library of Science. Za publikacj\u0119 p\u0142aci tu autor &#8211; 3 tys. dol. To wbrew pozorom nie tragedia, bo je\u017celi naukowiec ma grant, to mo\u017ce jego cz\u0119\u015b\u0107 przeznaczy\u0107 na ten cel. Tak\u017ce dla podatnika nie jest to najgorsze, bo sfinansuje publikacj\u0119, ale nie b\u0119dzie musia\u0142 p\u0142aci\u0107 &#8211; poprzez bibliotek\u0119 &#8211; za zdobycie periodyku.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000000;\">Gazeta Wyborcza 14-15 lipca 2012<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nauka i wydawniczy biznes spekulacyjny. Z jednej strony naukowcy i osoby pragn\u0105ce si\u0119 kszta\u0142ci\u0107, z drugiej &#8211; wielkie wydawnictwa naukowe, kt\u00f3re maksymalizuj\u0105 zysk poprzez minimalizowanie nak\u0142ad\u00f3w, maksymalizowanie ceny i celowanie w grup\u0119 bogatych nabywc\u00f3w instytucjonalnych. wersja pdf Znikaj\u0105ca wirtualna biblioteka (library.nu) Christopher M. Kelty Christopher M. Kelty jest profesorem nadzwyczajnym na wydziale antropologii i studi\u00f3w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1452","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","5":"category-strona-startowa","6":"czr-hentry"},"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"en","enabled_languages":["pl","en"],"languages":{"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1452"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1452\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}