{"id":1225,"date":"2015-07-23T17:49:01","date_gmt":"2015-07-23T15:49:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kwasniewski.org.pl\/?page_id=1225"},"modified":"2017-10-04T05:49:47","modified_gmt":"2017-10-04T03:49:47","slug":"kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/","title":{"rendered":"K\u0142oczowski Jerzy, Europa. Chrze\u015bcija\u0144skie korzenie"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Jerzy K\u0142oczowski,\u00a0 Europa. Chrze\u015bcija\u0144skie korzenie<br \/>\n<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><strong>Komentarz<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Mieszane wra\u017cenia. Ksi\u0105\u017cka kr\u00f3tka, reklamowana na ok\u0142adce jako esej. Spodziewa\u0142em si\u0119 pokazania g\u0142\u0119bokich mechanizm\u00f3w i odpowiedzi na pytanie, co w chrze\u015bcija\u0144stwie by\u0142o powodem nadania Europie rozp\u0119du w wiekach p\u00f3\u017aniejszych. Zamiast tego kr\u00f3tka litania fakt\u00f3w, kt\u00f3ra ma zast\u0105pi\u0107 wyja\u015bnienie i zrozumienie. Ale kiedy zacz\u0105\u0142em robi\u0107 t\u0119 notk\u0119 poczu\u0142em pewien g\u0142\u0119bszy zamys\u0142 autora. W sumie do\u015b\u0107 ciekawe, ale bez przesady. W notce powt\u00f3rzy\u0142em spis tre\u015bci i kilka rozdzia\u0142\u00f3w opisa\u0142em troch\u0119 szerzej.\u00a0 Zaprezentowany opis ksi\u0105\u017cki jest po\u0142\u0105czeniem wyci\u0105gu z tekstu oryginalnego i streszczenia w\u0142asnego.<\/span><\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci  \/  Contents<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/#Cesarstwo_karolinskie_%E2%80%93_pierwsza_proba_zjednoczenia_Zachodu\" >Cesarstwo karoli\u0144skie \u2013 pierwsza pr\u00f3ba zjednoczenia Zachodu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/#Przelom\" >Prze\u0142om<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/#Wspolnoty\" >Wsp\u00f3lnoty<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/#Humanizm_chrzescijanski\" >Humanizm chrze\u015bcija\u0144ski<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/#Edukacja_religijna_dla_wszystkich\" >Edukacja religijna dla wszystkich<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/#Panstwa\" >Pa\u0144stwa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/recenzje-ksiazek\/kloczowski-jerzy-europa-chrzescijanskie-korzenie\/#Pozostale_rozdzialy_spis_tresci\" >Pozosta\u0142e rozdzia\u0142y (spis tre\u015bci)<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cesarstwo_karolinskie_%E2%80%93_pierwsza_proba_zjednoczenia_Zachodu\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Cesarstwo karoli\u0144skie \u2013 pierwsza pr\u00f3ba zjednoczenia Zachodu<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Rozbicie \u015bwiata \u015br\u00f3dziemnomorskiego. Nowy Zach\u00f3d skupiony wok\u00f3\u0142 Rzymu i pa\u0144stwa Frank\u00f3w<br \/>\n<\/strong>Koniec i pocz\u0105tek: II po\u0142owa I tysi\u0105clecia \u2013 na gruzach cesarstwa rzymskiego powstaje Zach\u00f3d \u0142aci\u0144ski ze stolic\u0105 w Rzymie. Cesarstwo przenios\u0142o si\u0119 do Konstantynopola, w Rzymie papie\u017c. Wa\u017cne zadanie: nawr\u00f3cenie aria\u0144skich barbarzy\u0144c\u00f3w German\u00f3w i przyj\u0119cie przez Frank\u00f3w rzymskiego chrze\u015bcija\u0144stwa. Ekspansja katolicyzmu: Irlandia, Anglia. os\u0142abienie wi\u0119zi papiestwa z Konstantynopolem i zacie\u015bnienie wi\u0119zi z Pa\u0144stwem Frank\u00f3w, kt\u00f3re walczy z Arabami i wrogami papiestwa. Utworzenie Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie w nowym \u015bwiecie<br \/>\n<\/strong>V-VII wiek chrystianizacja wsi, tworzenie sieci ko\u015bcio\u0142\u00f3w co umo\u017cliwia upowszechnienie praktyk religijnych. Powszechny analfabetyzm wobec katolicyzmu \u2013 religii Ksi\u0119gi. Duchowie\u0144stwo elit\u0105 z racji alfabetyzmu. Upowszechnienie kalendarza chrze\u015bcija\u0144skiego. Powstaje kult zmar\u0142ych, \u015bwi\u0119tych, kultura grzebalna. Tworzony system regu\u0142 ko\u015bcielnych (przykazania ko\u015bcielne)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Cesarstwo karoli\u0144skie i pierwsza monarchia chrze\u015bcija\u0144ska<br \/>\n<\/strong>Rok 800 i 962 \u2013 odnowienie cesarstwa rzymskiego, ale jego zasi\u0119g dzia\u0142ania ograniczony. Odt\u0105d wieki trwaj\u0105ca rywalizacja papiestwa i cesarstwa (\u201echeck and balance\u201d). Rozk\u0142ad w\u0142adzy na Zachodzie prowadzi do powstania ma\u0142ych organizm\u00f3w \u201epa\u0144stwowych\u201d (Germanowie). Struktura Ko\u015bcio\u0142a zapewnia jedno\u015b\u0107 ponadpa\u0144stwow\u0105. Karolingowie od VIII w. tworz\u0105 wielkie pa\u0144stwo i sojusz z Ko\u015bcio\u0142em. Koronacja Karola na cesarza przez Papie\u017ca. Odnowione cesarstwo ma charakter religijny. Cesarz kr\u00f3lem i kap\u0142anem. Brak rozr\u00f3\u017cnienia na w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105 i religijn\u0105. Wa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o si\u0142y: wykorzystanie w rz\u0105dzenie struktur pa\u0144stwowych i ko\u015bcielnych. Struktura wasali i biskupstw. Jedni kontroluj\u0105 drugich i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105. Plus \u201especjalni wys\u0142annicy\u201d cesarza do sprawa wa\u017cnych. Odnowiona struktura ko\u015bcielna: parafie, biskupstwa, metropolie. Rozbudowa klasztor\u00f3w \u2013 elita.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Polityka kulturalna. Pierwszy renesans europejski<br \/>\n<\/strong>Odnowa cesarstwa wed\u0142ug wzor\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci. Wprowadzenie liturgii \u0142aci\u0144skiej pocz\u0105tkiem wielkiej reformy. Konieczna edukacja. Prawo kanoniczne wypar\u0142o stare regu\u0142y praw galijskich. Narzucenie wszystkim klasztorom regu\u0142y \u015bw. Benedykta (b. trudne). Jednolita liturgia to produkcja tysi\u0119cy ksi\u0105g (skryptoria) i system szkolnictwa przy opactwach i katedrach. Odnowa \u0142aciny uczyni\u0142a ten j\u0119zyk \u0142\u0105cznikiem kulturalnym Europy na setki lat.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przelom\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Prze\u0142om<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Przemiany wewn\u0119trzne w X i XI wieku. \u201eNowe chrze\u015bcija\u0144stwo\u201d<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Wieki X i XI bardzo wa\u017cne. Kiedy\u015b widziano w nich anarchi\u0119 feudaln\u0105. Teraz wiemy o wielkiej roli spo\u0142ecze\u0144stwa w budowaniu nowego \u0142adu. Wieki X i XI to wielka dynamika naszego kr\u0119gu cywilizacyjnego, ro\u015bnie nasza si\u0142a w starciu ze \u015bwiatem muzu\u0142ma\u0144skim i Bizancjum. Cesarstwo karoli\u0144skie upada w X w. Wielka akcja nawracania pogan i nowe pa\u0144stwa chrze\u015bcija\u0144skie: Polska, Chorwacja, Norwegia, Dania, Szwecja itd.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nowe spo\u0142ecze\u0144stwo<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">W warunkach anarchii oparcie w zbiorowej solidarno\u015bci feudalnej. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 wiejska umacniana wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a. Rewolucja rolna: zwi\u0119kszenie area\u0142u upraw, m\u0142yny. Efekt \u2013 wzrost demograficzny, bogacenie szlachty i rycerstwa (ci\u0119\u017ckozbrojni), sukcesy militarne, kosztowna architektura. Zmiany w rolnictwie powoduj\u0105 odrodzenie miast z ich funkcjami handlu i rzemios\u0142a.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Oddolne inicjatywy religijno-spo\u0142eczne<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Pok\u00f3j Bo\u017cy (PB). Rola opactwa Cluny \u2013 kierowanie wyparciem Muzu\u0142man\u00f3w z Prowansji, mobilizacja parafii do walki z rycerzami rozb\u00f3jnikami. PB: zasady dla rycerzy \u2013 chroni\u0107 s\u0142abych nie walczy\u0107 pt-nd. Coraz wi\u0119cej i coraz dalsze pielgrzymki \u2013 nauka organizacji we \u017cyciu wsp\u00f3lnoty. Krucjaty: oddolne inicjatywy wspierane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wielka reforma zachodniego chrze\u015bcija\u0144stwa<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Od Karoling\u00f3w i po sanacji cesarstwa (962 r.) instytucje ko\u015bcielne uzale\u017cnione od miejscowych w\u0142adz \u015bwieckich. Parafie jakby w\u0142asno\u015bci\u0105 pana feudalnego. Ma\u0142\u017ce\u0144stwa ksi\u0119\u017cy uzale\u017cnia\u0142y od patron\u00f3w. Zmiany od Leona IX, Grzegorza VII. Sob\u00f3r latera\u0144ski 1215 zwie\u0144czy\u0142 wysi\u0142ki reformator\u00f3w. 1. rozdzielenie w\u0142adz \u015bwieckich i duchownych (tak\u017ce mianowania), 2. wprowadzono celibat , 3. podstaw\u0105 reformy idea powrotu do pierwotnego chrze\u015bcija\u0144stwa, 4. postulowany model reformy: wolno\u015b\u0107 dla wsp\u00f3lnoty odbija\u0142 ich d\u0105\u017cenia do autonomii. Reforma poparta przez rycerstwo i miasta, przeciw byli mo\u017cni. Najwa\u017cniejszy efekt: odrzucenie cezaropapizmu.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Rozszerzenie wp\u0142yw\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa \u0142aci\u0144skiego i ustalenie granic Europy oko\u0142o roku 1000<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Koniec wyniszczaj\u0105cych Europ\u0119 najazd\u00f3w zbieg\u0142 si\u0119 z okrzepni\u0119ciem pa\u0144stw deklaruj\u0105cych si\u0119 jako chrze\u015bcija\u0144skie. Wa\u017cny wyb\u00f3r: obrz\u0105dek \u0142aci\u0144ski czy bizantyjski. Jego waga dopiero p\u00f3\u017aniej. Chrystianizacja a tworzenie arcybiskupstwa. Rywalizacja kto do jakiego obrz\u0105dku. Dzi\u0119ki Krzy\u017cakom Estonia i \u0141otwa do Zachodu.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wspolnoty\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Wsp\u00f3lnoty<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wsp\u00f3lnoty w d\u0142ugim trwaniu<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">wielka rola wspieraj\u0105cych si\u0119 wewn\u0119trznie ma\u0142ych grup spo\u0142ecznych: rodzina, wasalstwo. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo w\u0142\u0105czono do sakrament\u00f3w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozci\u0105gn\u0105\u0142 kontrol\u0119 nad ma\u0142\u017ce\u0144stwem: minimalny wiek, zakaz ma\u0142\u017ce\u0144stwa do 5, stopnia pokrewie\u0144stwa, ceremonie. Inne wsp\u00f3lnoty: zawodowe, naukowe, religijne, parafialne.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wsp\u00f3lnoty zakonne \u2013 wz\u00f3r ruchu wsp\u00f3lnotowego<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">X-XI w. \u2013 \u0142\u0105czenie rozproszonych zgromadze\u0144. Od czas\u00f3w karoli\u0144skich obowi\u0105zywa\u0142a regu\u0142a \u015bw. Benedykta. By\u0142a pierwsz\u0105 konstytucj\u0105 na skal\u0119 europejsk\u0105 reguluj\u0105c\u0105 dzia\u0142ania wsp\u00f3lnotowe. Cystersi, dominikanie.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Procedury podejmowania decyzji i wybor\u00f3w w Ko\u015bciele<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Tradycyjnie \u2013 jednomy\u015blno\u015b\u0107. Potem w prawie kanonicznym \u2013 lepsza wi\u0119kszo\u015b\u0107. Sob\u00f3r latera\u0144ski: jednomy\u015blno\u015b\u0107, elektorzy, g\u0142osowanie. Zasada zatwierdzania wyboru przez wy\u017csz\u0105 instancj\u0119.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wsp\u00f3lnoty miejskie<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Wielka r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. G\u0142\u00f3wne has\u0142o \u2013 libertas, wolno\u015b\u0107. Gwarancj\u0105 libertas &#8211; jasne okre\u015blenie praw i obowi\u0105zk\u00f3w czy to wobec pana czy wsp\u00f3lnoty. Wej\u015bcie do wsp\u00f3lnoty po przysi\u0119dze. D\u0105\u017cenie miast do niezale\u017cno\u015bci mia\u0142o wyraz w walce o prawo do stanowienia prawa: s\u0105dzenia handlu itd.. Walka z seniorami \u015bwieckimi i ko\u015bcielnymi. Cechy jako wsp\u00f3lnoty. Obywatele ok. 50% i nieobywatele: duchowni, szlachta, kr\u00f3l i dw\u00f3r, studenci.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wsp\u00f3lnoty wiejskie<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Rewolucja wiejska \u017ar\u00f3d\u0142em rozwoju miast. Wolno\u015b\u0107 na wsiach mniejsza ni\u017c w miastach. Relacje z seniorem kompromisem, coraz bardziej towarowe (czynsz). Autonomia wsp\u00f3lnot zw\u0142aszcza kolonizuj\u0105cych nowe obszary. Du\u017ca si\u0142a i zwarto\u015b\u0107 wsp\u00f3lnot wiejskich. Religia i instytucja parafii umacnia\u0142y wsp\u00f3lnot\u0119. Istnia\u0142a samorz\u0105dno\u015b\u0107 tych wsp\u00f3lnot.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Odpowied\u017a wsp\u00f3lnoty na bie\u017c\u0105ce ludzkie potrzeby<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Wsp\u00f3lnota tworzona w odpowiedzi na potrzeb\u0119, wyzwanie. W. wiejskie, miejskie, rycerskie itd. istnia\u0142y dzi\u0119ki niezliczonym inicjatywom podj\u0119tym w konkretnym celu. Potem si\u0119 utrwala\u0142y. Cz\u0119sto inicjatywa realizowana poprzez ugruntowane instytucje, klasztory, parafie. Kontrola Ko\u015bcio\u0142a nad ruchem wsp\u00f3lnotowym w od II po\u0142. XII w. gdy walka z herezj\u0105. Dzie\u0142a w.: budowa mostu, opieka spo\u0142eczna (szpitale), bractwa pokutne.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ruch uniwersytecki<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Jego \u017ar\u00f3d\u0142em rewolucja scholastyczna XII w. Nowy typ szko\u0142y \u2013 Pary\u017c, Bolonia. Ich autonomia wa\u017cna dla nich i dla chrze\u015bcija\u0144stwa, bo zajmowa\u0142y si\u0119 sprawami wszystkich. Pocz. XIII w. Uniwersytet paryski, 1215 statut i akceptacja papie\u017ca.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Humanizm_chrzescijanski\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Humanizm chrze\u015bcija\u0144ski<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Religijne korzenie europejskiego humanizmu<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Istota h. to dowarto\u015bciowanie cz\u0142owieka. Rola chrze\u015bcija\u0144stwa zw\u0142. \u0142aci\u0144skiego \u2013 cz\u0142owiek stworzony na podobie\u0144stwo Boga, obrazem Boga. Nadawa\u0142o to cz\u0142owiekowi wyj\u0105tkow\u0105 godno\u015b\u0107. Podstaw\u0105 h. europejskiego \u2013 dogmat Wcielenia, Chrystusa \u2013 Boga-Cz\u0142owieka. Tradycja zachodnia: coraz silniejsze podkre\u015blanie ludzkiej natury Chrystusa. B\u00f3g jako Jezus-Cz\u0142owiek bliski ludziom, zach\u0119ca do na\u015bladowania. Jego cierpienia zbli\u017ca\u0142y go do ludzi te\u017c cierpi\u0105cych. Katarzy: cia\u0142o z\u0142em. Kult Hostii i Matki Boskiej.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Renesans i rewolucja scholastyczna XII wieku<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Jego przyczyny: reforma religijna, o\u017cywienie spo\u0142eczne, rozw\u00f3j miast, bogatsze dwory. By\u0142 to pot\u0119\u017cny ruch intelektualny. Coraz wi\u0119cej o\u015brodk\u00f3w szkolnych. Nowe dziedziny nauczania i wiedzy. Poszerzanie znajomo\u015bci tekst\u00f3w staro\u017cytnych. Du\u017ca liczba ludzi wykszta\u0142conych wesz\u0142a do elitarnych \u015brodowisk \u015bwieckich i ko\u015bcielnych. Osi\u0105gni\u0119cia XIII w.: rozw\u00f3j miast, odnowa handlu, rozw\u00f3j wiedzy, rozw\u00f3j zakon\u00f3w.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Dowarto\u015bciowanie natury i rozumu<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Arystoteles, \u015bw. Tomasz. W XII w. ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 teologia \u2013 dyscyplina uniwersytecka \u2013 racjonalna analiza tekst\u00f3w biblijnych.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Przyja\u017a\u0144 i mi\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">(pomini\u0119ty)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Czy w XII wieku naprawd\u0119 dosz\u0142o do odkrycia jednostki \u2013 osoby ludzkiej?<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Od XI w. a zw\u0142. od XII w. wi\u0119ksze zainteresowanie jednostk\u0105. Coraz wi\u0119cej autobiografii. Wina i grzech w kszta\u0142towaniu mentalno\u015bci: badanie intencji, podkre\u015blanie wolnego wyboru i odpowiedzialno\u015bci. To dowarto\u015bciowywa\u0142o jednostk\u0119.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Edukacja_religijna_dla_wszystkich\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Edukacja religijna dla wszystkich<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wielki program edukacyjny roku 1215<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Wywo\u0142any w du\u017cym stopniu sukcesem heretyckich katar\u00f3w. Trudne i krwawe zwyci\u0119stwo nad nimi pokaza\u0142o jak spo\u0142ecze\u0144stwo i kler s\u0105 niewyedukowane. Sob\u00f3r na Lateranie (1215) na 300 lat ustali\u0142 polityk\u0119 edukacyjn\u0105 w Ko\u015bciele M.in. obowi\u0105zek corocznej spowiedzi we w\u0142asnej parafii \u2013 konieczno\u015b\u0107 o\u017cywienia edukacyjnego. Propagowanie rocznego cyklu liturgicznego \u2013 nauka o religii. Dot\u0105d b. s\u0142aba katecheza. Doskonalenie dzi\u0119ki zakonom \u017cebrz\u0105cym (mendykanci). \u017beby by\u0142o wielu dobrych wykszta\u0142conych zakonnik\u00f3w \u2013 szko\u0142y wy\u017csze z autonomi\u0105. Mendykanci upowszechniali kultur\u0119 uniwersyteck\u0105.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kazania \u2013 narz\u0119dzia powszechnego nauczania<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Mendykanci i ich kazania \u2013 pierwsza w historii masowa akcja edukacyjna. W kaznodziejstwie przewaga tematyki moralnej nad dogmatyczn\u0105.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Przemiana wewn\u0119trzna cz\u0142owieka jako cel edukacyjny<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Wysi\u0142ek kaznodziej\u00f3w wsparty teori\u0105 i praktyk\u0105 spowiedzi. Ca\u0142y system edukacji spowiednik\u00f3w: szko\u0142y podr\u0119czniki, instrukcje.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Rezultaty<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Wieki XIV i XV \u2013 pog\u0142\u0119biaj\u0105ca si\u0119 chrystianizacja. Reformacja i walka obu cz\u0119\u015bci chrz. te\u017c pog\u0142\u0119bia\u0142a religijno\u015b\u0107. W sumie duchowo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska chyba jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w jedno\u015bci kulturowej Europy.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Panstwa\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Pa\u0144stwa<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Odnowa pa\u0144stwa (pomini\u0119ty)<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Francja kr\u00f3la Ludwika \u015awi\u0119tego \u2013 modelowa monarchia chrze\u015bcija\u0144ska (pomini\u0119ty)<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Koncepcje pa\u0144stwa \u2013 teoria i praktyka<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u25cf XIII w. Augustyn: pa\u0144stwo powsta\u0142o z powodu grzechu i zepsucia natury ludzkiej. W raju niepotrzebne, na ziemi funkcja \u201eszpitala\u201d. Arystoteles: jednostka musi si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 pa\u0144stwu, bez niego nie mo\u017ce \u017cy\u0107. Pa\u0144stwo \u2013 spo\u0142eczno\u015b\u0107 doskona\u0142a. Tomasz: autonomia pa\u0144stwa \u2013 rzecz naturalna. Cz\u0142owiek \u2013 byt spo\u0142eczny i polityczny, przeznaczony do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u25cf Relacja pa\u0144stwo \u2013 Ko\u015bci\u00f3\u0142: sp\u00f3r o prymat. Efekt: kompromis, ale w\u0142adza pa\u0144stw nad ko\u015bcio\u0142ami lokalnymi od XV w. (?) coraz silniejsza. Kryzys papiestwa w I po\u0142. XV w. doprowadzi\u0142 do wielkiego ruchu soborowego. Najwy\u017csz\u0105 w\u0142adza w Ko\u015bciele \u2013 sob\u00f3r powszechny.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u25cf problem dialog pa\u0144stwa ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Jak pogodzi\u0107 autonomie i prawa wsp\u00f3lnot z dobrem pa\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci. Zasada reprezentacji, wybory delegat\u00f3w do reprezentacji. Od XIII w. parlamenty.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Polska my\u015bl polityczna pierwszej po\u0142owy XV stulecia \u2013 przyk\u0142ad nurtu og\u00f3lnoeuropejskiego (pomini\u0119ty)<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pozostale_rozdzialy_spis_tresci\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Pozosta\u0142e rozdzia\u0142y (spis tre\u015bci)<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Polska i Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w w rzeczypospolitej chrze\u015bcija\u0144skiej<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\">Wschodnie peryferie \u2013 Europa \u015arodkowo-Wschodnia<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Od monarchii polskiej do Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Czy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o prze\u015bladowaniu chrze\u015bcija\u0144stwa w Polsce i Rzeczypospolitej?<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Od rzeczypospolitej chrze\u015bcija\u0144skiej do Europy<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\">Zagro\u017cenie jedno\u015bci<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Racja stanu jako naczelna zasada dzia\u0142ania<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Zwyci\u0119skie absolutyzmy<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Miejsce chrze\u015bcija\u0144stwa i chrze\u015bcija\u0144skiego dziedzictwa w Europie w stuleciach XVIII-XXI<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"color: #000000;\">Potrzeba nowej szko\u0142y my\u015blenia i nowego uj\u0119cia historii u progu XXI stulecia<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Europa \u2013 pot\u0119ga \u015bwiatowa i jej p\u00f3\u017aniejsza katastrofa<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">O\u015bwiecenie, Wielka Rewolucja Francuska i mitologia o\u015bwieceniowo-rewolucyjna<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Apogeum europejskiego barbarzy\u0144stwa<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Totalitaryzmy jako \u015bwieckie religie<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Powolne odrodzenie<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Epilog: dzisiaj i jutro Europy. Refleksje historyk\u00f3w<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Zagro\u017cenia<\/span><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Postulaty<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jerzy K\u0142oczowski,\u00a0 Europa. Chrze\u015bcija\u0144skie korzenie Komentarz Mieszane wra\u017cenia. Ksi\u0105\u017cka kr\u00f3tka, reklamowana na ok\u0142adce jako esej. Spodziewa\u0142em si\u0119 pokazania g\u0142\u0119bokich mechanizm\u00f3w i odpowiedzi na pytanie, co w chrze\u015bcija\u0144stwie by\u0142o powodem nadania Europie rozp\u0119du w wiekach p\u00f3\u017aniejszych. Zamiast tego kr\u00f3tka litania fakt\u00f3w, kt\u00f3ra ma zast\u0105pi\u0107 wyja\u015bnienie i zrozumienie. Ale kiedy zacz\u0105\u0142em robi\u0107 t\u0119 notk\u0119 poczu\u0142em pewien g\u0142\u0119bszy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1167,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1225","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","5":"category-recenzje","6":"czr-hentry"},"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"en","enabled_languages":["pl","en"],"languages":{"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1225"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1225\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}