Jean Delumeau Grzech i strach. Poczucie winy w kulturze Zachodu XIII \u2013 XVIII w.<\/p>\n
Wydawnictwo PAX i Oficyna Wydawnicza Wolumen, Warszawa 1994<\/p>\n
Jean Delumeau (ur. w 1923 r.) nale\u017cy do grona najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych historyk\u00f3w francuskich. Zajmuje si\u0119 kultur\u0105 i mentalno\u015bci\u0105 \u015bredniowiecza oraz odrodzenia, specjalizuje w historii Ko\u015bcio\u0142a i my\u015bli Zachodu od XIV do XVIII wieku. Recenzowana jest \u015brodkow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 trylogii, kt\u00f3rej pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci to \u201eStrach w kulturze Zachodu XIV-XVIII w.\u201d i \u201eSkrzyd\u0142a anio\u0142a. Poczucie bezpiecze\u0144stwa w duchowo\u015bci cz\u0142owieka zachodu w dawnych czasach\u201d. Ca\u0142o\u015b\u0107 tworzy przejmuj\u0105c\u0105 wizj\u0119 zachodniej cywilizacji p\u00f3\u017anego \u015aredniowiecza i wczesnej nowo\u017cytno\u015bci, naznaczonej pesymizmem, strachem, poczuciem winy i grzechu oraz poszukuj\u0105cej duchowego\u00a0 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
W opinii Delumeau duchowni, zar\u00f3wno katoliccy jak i protestanccy byli dr\u0119czeni sta\u0142\u0105 obaw\u0105 pot\u0119pienia i zn\u0119kani poczuciem winy za pope\u0142niane grzechy. Przyczyn\u0105 tego stanu ducha by\u0142o bardzo pesymistyczne postrzeganie \u015bwiata, kt\u00f3ry po pierwszym upadku mia\u0142 by\u0107 niczym innym jak pado\u0142em \u0142ez, ludzko\u015b\u0107 mia\u0142a by\u0107 od zarania ska\u017cona ogromem grzechu a B\u00f3g bezlito\u015bnie \u015bciga\u0142 i kara\u0142 grzesznik\u00f3w, tylko nielicznych dopuszczaj\u0105c do chwa\u0142y zbawienia. Duszpasterze katoliccy i protestanccy przekazywali ten pesymizm, strach i poczucie winy masom wiernych poprzez kazania, traktaty teologiczne, poradniki, liturgi\u0119, akcje misyjne, pie\u015bni, itd. Kluczow\u0105 w argumentacji Delumeau jest teza o \u015bwiadomym (cho\u0107 nie motywowanym czysto instrumentalnie) wykorzystaniu przez duchowie\u0144stwo w dzia\u0142aniach duszpasterskich uczucia strachu i poczucia winy. W konsekwencji tej wielowiekowej katechezy wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w Europie kultura winy. Jak pisze Delumeau we wst\u0119pie, \u201e\u017badna cywilizacja nie nada\u0142a takiej wagi i warto\u015bci poczuciu winy, jak to uczyni\u0142 Zach\u00f3d. Ksi\u0105\u017cka pokazuje ci\u0119\u017ckie nadpoczucie winy w historii Zachodu, czyli wyolbrzymienie rozmiaru grzechu w stosunku do wymiaru wybaczenia.<\/p>\n
Ta dysproporcja by\u0142a brzemienna w skutki. Wizja gro\u017anego Boga \u015bcigaj\u0105cego bez lito\u015bci grzesznik\u00f3w i gotowego zbawi\u0107 tylko garstk\u0119, pogr\u0105\u017caj\u0105c reszt\u0119 ludzko\u015bci w wiecznych m\u0119czarniach piek\u0142a, spowodowa\u0142a przesuni\u0119cie stosunku wobec Boga: od l\u0119ku przed Nim do strachu przed Jego Majestatem. Doktryna akcentuj\u0105ca grzech i znieprawienie ludzko\u015bci poci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 okre\u015blony typ duszpasterstwa \u2013 duszpasterstwo strachu.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jean Delumeau Grzech i strach. Poczucie winy w kulturze Zachodu XIII \u2013 XVIII w. Wydawnictwo PAX i Oficyna Wydawnicza Wolumen, Warszawa 1994 Pocz\u0105tek recenzji Jean Delumeau (ur. w 1923 r.) nale\u017cy do grona najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych historyk\u00f3w francuskich. Zajmuje si\u0119 kultur\u0105 i mentalno\u015bci\u0105 \u015bredniowiecza oraz odrodzenia, specjalizuje w historii Ko\u015bcio\u0142a i my\u015bli Zachodu od XIV do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":894,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1139","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","5":"category-inne-teksty","6":"czr-hentry"},"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"en","enabled_languages":["pl","en"],"languages":{"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1139"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1139\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}