{"id":1095,"date":"2015-07-21T15:16:55","date_gmt":"2015-07-21T13:16:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kwasniewski.org.pl\/?page_id=1095"},"modified":"2016-01-29T18:36:39","modified_gmt":"2016-01-29T17:36:39","slug":"milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci\/","title":{"rendered":"Mi\u0142o\u015b\u0107, przypadek czy tajemnica? Logika dzia\u0142ania Opatrzno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2932\" src=\"http:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/media\/inne-teksty\/pdf2.jpg\" alt=\"pdf2\" width=\"21\" height=\"21\" \/>\u00a0 <a href=\"http:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/media\/inne-teksty\/milosc-przypadek-tajemnica.pdf\">pobierz \/ wydrukuj tekst<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_80 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci  \/  Contents<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci\/#Wstep\" >Wst\u0119p<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci\/#Czlowiek_Zachodu_i_pragnienie_Transcendencji\" >Cz\u0142owiek Zachodu i pragnienie Transcendencji<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci\/#Bog_milosc_zlo_i_wolna_wola_w_doktrynie_Kosciola\" >B\u00f3g, mi\u0142o\u015b\u0107, z\u0142o i wolna wola w doktrynie Ko\u015bcio\u0142a<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci\/#Dobry_wszechmocny_Bog_zlo_i_Boza_Opatrznosc_%E2%80%93_jak_to_pogodzic\" >Dobry, wszechmocny B\u00f3g, z\u0142o i Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107 \u2013 jak to pogodzi\u0107?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci\/#Podsumowanie\" >Podsumowanie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/teksty\/milosc-przypadek-czy-tajemnica-logika-dzialania-opatrznosci\/#Abstract\" >Abstract<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wstep\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Wst\u0119p<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Niemal ka\u017cdego, kto nie wyklucza istnienia Boga, dopada kiedy\u015b pytanie, jak mo\u017ce On tolerowa\u0107 z\u0142o, skoro nas kocha\u00a0 a do tego jest wszechmocny i wszechdobry. Ta kwestia rozwa\u017cana jest przez wieki i pocz\u0105wszy od Leibniza ma swoj\u0105 nazw\u0119 &#8211; teodycea, czyli teoria usprawiedliwienia Boga wobec fizycznego i moralnego z\u0142a w \u015bwiecie. Ma te\u017c olbrzymi\u0105 literatur\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Do klasycznych trzech problem\u00f3w teodycei (wszechmocny i kochaj\u0105cy B\u00f3g a istnienie z\u0142a) nale\u017cy jednak doda\u0107 czwarty: Bo\u017c\u0105 Opatrzno\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzia\u0142a aktywnie i powodowana mi\u0142o\u015bci\u0105, ale z punktu widzenia zwyk\u0142ego cz\u0142owieka s\u0105 to dzia\u0142ania zupe\u0142nie arbitralnie. Niezrozumienie a nawet sprzeciw budzi zw\u0142aszcza brak dzia\u0142ania Opatrzno\u015bci w wielu, wydawa\u0142oby si\u0119 oczywistych sytuacjach. Problem jest wi\u0119c taki: jak istnienie dobrego i wszechmocnego Boga daje si\u0119 pogodzi\u0107 nie tylko z istnieniem z\u0142a, ale i z dzia\u0142aniem Boskiej Opatrzno\u015bci, kt\u00f3ra ingeruje w \u015bwiat, kieruje si\u0119 mi\u0142o\u015bci\u0105, a r\u00f3wnocze\u015bnie nie zapobiega wielkim potworno\u015bciom, jak cho\u0107by zag\u0142ada \u017byd\u00f3w czy ludob\u00f3jstwo w Kambod\u017cy. Moje pytanie brzmi zatem: dlaczego B\u00f3g, aktywnie ingeruj\u0105cy w \u015bwiat, jedno z\u0142o toleruje a innemu zapobiega?<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czlowiek_Zachodu_i_pragnienie_Transcendencji\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Cz\u0142owiek Zachodu i pragnienie Transcendencji<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Bez wzgl\u0119du na to, jak odpowiemy na pytanie, czy i jak mo\u017cna pogodzi\u0107 istnienie z\u0142a z istnieniem Boga, cz\u0142owiek Zachodu nadal Go pragnie i szuka. Cho\u0107 mo\u017ce nie tego z nudnych kaza\u0144, katechizmu i \u015bwi\u0119tych obrazk\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015bci z nas problem Boga nie sp\u0119dza snu z powiek, ale wyrwani do tablicy znajdujemy w sobie wiar\u0119, cho\u0107 cz\u0119sto odleg\u0142\u0105 od dogmat\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Pomimo wszystkich r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy krajami, pokoleniami, poziomem wykszta\u0142cenia i zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 tradycj\u0105, pytanie o Boga pozostaje. Ale brzmi ciszej. Sekularyzacja robi swoje.\u00a0 Wobec Ko\u015bcio\u0142a i zorganizowanych, tradycyjnych form kultu nabieramy coraz wi\u0119kszego dystansu, ale nie jest to dowodem zaniku pragnienia Transcendencji. Teologowie, zw\u0142aszcza protestanccy, oraz badacze kultur pokazuj\u0105, \u017ce takim zjawiskom jak desakralizacja czy dechrystianizacja towarzyszy r\u00f3wnoczesne powstawanie nowych form poszukiwania i adoracji Transcendencji.\u00a0 Theodor Luckmann nazwa\u0142 to niewidzialn\u0105 religi\u0105. Tworzona jest poza oficjalnym kanonem, przemieszcza si\u0119 do ma\u0142o sformalizowanych instytucji (np. kluby, fundacje). Sfera sacrum jest wyra\u017ana, ale zdefiniowana indywidualnie. Powstaje prywatna religijno\u015b\u0107, nazywana religijno\u015bci\u0105 ukryt\u0105, rozproszon\u0105, subiektywn\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">W ci\u0105gu ostatnich czterdziestu lat udokumentowano bardzo wiele ruch\u00f3w i zjawisk nacelowanych na szukanie i adoracj\u0119 Transcendencji poza tradycyjnymi instytucjami religijnymi. Niewidzialna religia stanowi potwierdzenie tezy o cz\u0142owieku jako istocie religijnej a r\u00f3wnocze\u015bnie jest wielkim wyzwaniem dla chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Szukanie sensu i transcendencji poza Ko\u015bcio\u0142em i oficjalnymi strukturami nie likwiduje trudnych pyta\u0144. Mo\u017ce nawet odwrotnie. Nowa, s\u0142abo zinstytucjonalizowana religijno\u015b\u0107, nieskr\u0119powana dogmatami, odwa\u017cniej stawia takie pytania. Na przyk\u0142ad, co z Bo\u017c\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105? Skoro B\u00f3g nas kocha i ci\u0105gle ingeruje w \u015bwiat, by go doskonali\u0107, dlaczego Jego Opatrzno\u015b\u0107 dopuszcza tyle cierpienia? Widzia\u0142em \u015bmier\u0107 mojej matki i czas poprzedzaj\u0105cy t\u0119 \u015bmier\u0107. By\u0142a bardzo dobrym cz\u0142owiekiem i bardzo cierpia\u0142a. Dlaczego B\u00f3g na to pozwoli\u0142? Ale c\u00f3\u017c znaczy jej i moje cierpienie w por\u00f3wnaniu z hekatomb\u0105 \u017byd\u00f3w w czasie drugiej wojny?\u00a0 Wyobra\u017acie sobie samych siebie, jak stoicie w niewiarygodnej ciasnocie i przera\u017ceniu, bo ju\u017c wiecie, \u017ce to nie b\u0119dzie prysznic. Z g\u00f3ry spadaj\u0105 pojemniki i stoj\u0105c, \u015bci\u015bni\u0119ci jak \u015bledzie w puszce, umieracie w m\u0119czarniach przez p\u00f3\u0142 godziny a mo\u017ce przez trzy kwadranse, bo niemieccy oficerowie albo oszcz\u0119dzaj\u0105 gaz, albo chc\u0105 sobie d\u0142u\u017cej na was popatrze\u0107. Przed wami zagazowano ju\u017c dzisiaj dwa tysi\u0105ce ludzi, po was czeka w kolejce reszta transportu. A mo\u017ce siedzicie na trawie w wielkiej grupie w\u0142a\u015bnie czekaj\u0105c, a\u017c przyjdzie wasza kolej na gaz? Wasze maluchy, nie\u015bwiadome czekaj\u0105cej je za chwil\u0119 tortury zagazowania, przegryzaj\u0105 beztrosko jab\u0142ka. Niekt\u00f3rzy byli wi\u0119\u017aniowie Auschwitz pytaj\u0105: gdzie by\u0142 wtedy B\u00f3g?<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bog_milosc_zlo_i_wolna_wola_w_doktrynie_Kosciola\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">B\u00f3g, mi\u0142o\u015b\u0107, z\u0142o i wolna wola w doktrynie Ko\u015bcio\u0142a<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Sp\u00f3jrzmy na sam pocz\u0105tek Katechizmu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, punkt 25. Jest tam przedstawiona generalna\u00a0 wytyczna, \u017ce prawdy wiary zawsze nale\u017cy rozpatrywa\u0107 w perspektywie Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci do ludzi: \u201ejedyny cel nauczania nale\u017cy widzie\u0107 w mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy. Przedstawiaj\u0105c to, co ma by\u0107 przedmiotem wiary, nadziei i dzia\u0142ania, przede wszystkim trzeba zawsze ukazywa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 naszego Pana\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Niesko\u0144czona Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 i zagazowana z dzieckiem na r\u0119ku \u017byd\u00f3wka w komorze gazowej Auschwitz. To po\u0142\u0105czenie nie jest nieuczciwe. Mam do niego prawo. Je\u015bli B\u00f3g twierdzi, \u017ce nas kocha niesko\u0144czenie, do tego nie stoi z boku, ale ci\u0105gle interweniuje w \u015bwiat, dlaczego dopuszcza tyle cierpie\u0144, m\u0119czarni, krzywd i b\u00f3lu?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Nie akceptuj\u0119 wyja\u015bnie\u0144, \u017ce to Bo\u017ca tajemnica. Je\u015bli B\u00f3g mnie kocha, aktywnie wp\u0142ywa na bieg \u015bwiata a pozwala, bym cierpia\u0142, mam oczywiste prawo zapyta\u0107, jak to si\u0119 ma do Jego mi\u0142o\u015bci. I mam prawo do jasnej odpowiedzi. Bo odpowied\u017a, \u017ce jest to tajemnica wr\u0119cz mnie obra\u017ca, gdy\u017c nie jest odpowiedzi\u0105, ale ucieczk\u0105 od odpowiedzi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Dlatego musz\u0119 szuka\u0107 innych wyja\u015bnie\u0144. M\u00f3wienie o Bo\u017cej tajemnicy to czasem knebel w r\u0119kach tych, kt\u00f3rzy zamiast my\u015ble\u0107 u\u017cywaj\u0105 Boga do zamykania innym ust.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych odpowiedzi, dlaczego B\u00f3g dopu\u015bci\u0142 istnienie z\u0142a, poda\u0142 \u015bw. Augustyn. B\u00f3g da\u0142 nam woln\u0105 wol\u0119. Do czynienia dobra i z\u0142a. Bez tej wolno\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 dobra. Dobro mo\u017ce zaistnie\u0107 tylko wtedy, gdy odrzucimy z\u0142o. Ale maj\u0105c wolno\u015b\u0107 niekt\u00f3rzy wybieraj\u0105 z\u0142o.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Je\u015bli \u015bw. Augustyn ma racj\u0119, powstaje pytanie, czy ostatecznie zwyci\u0119\u017cy dobro, skoro mamy wolno\u015b\u0107 wyboru mi\u0119dzy dobrem i z\u0142em. Szuka\u0142em na to pytanie odpowiedzi w Katechizmie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, oficjalnej wyk\u0142adni doktryny. Oto, co znalaz\u0142em.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Zada\u0142em doktrynie nast\u0119puj\u0105ce pytania: Jaki B\u00f3g ma plan? Jaka jest konstrukcja \u015bwiata, kt\u00f3ry stworzy\u0142? Czy po stworzeniu \u015bwiata ci\u0105gnie dalej za sznurki? Jak dzia\u0142a Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107? Jak te Bo\u017ce interwencje maj\u0105 si\u0119 do naszej wolnej woli? Jak\u0105 rol\u0119 przypisa\u0142 w swoim planie nam, czyli ludziom? Oto odpowiedzi. W nawiasach podaj\u0119 odpowiednie punkty Katechizmu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Po pierwsze B\u00f3g stworzy\u0142 \u015bwiat z niczego (296-298). Stworzy\u0142 \u015bwiat, bo chcia\u0142, cho\u0107 m\u00f3g\u0142 nie chcie\u0107 (295). Stworzy\u0142 maj\u0105c pewien plan. Umy\u015blnie to, co stworzy\u0142 jest niedoskona\u0142e, niewyko\u0144czone. W Jego zamy\u015ble stworzenie, czyli \u015bwiat i cz\u0142owiek maj\u0105 by\u0107 \u201ew drodze\u201d ku ostatecznej doskona\u0142o\u015bci (302). Istota Bo\u017cego planu ujawni si\u0119 w pe\u0142ni w dniu S\u0105du Ostatecznego (1040). Przyjdzie nam wi\u0119c jeszcze troch\u0119 poczeka\u0107, by zrozumie\u0107, o co Mu w tym wszystkim dok\u0142adnie chodzi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u201ePo stworzeniu B\u00f3g nie pozostawia stworzenia samemu sobie\u201d, ale podtrzymuje jego istnienie, prowadzi do celu (301). \u017beby \u015bwiat kierowa\u0142 si\u0119 ku lepszemu, dzia\u0142a Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107, czyli \u201ezrz\u0105dzenia, przez kt\u00f3re B\u00f3g prowadzi swoje stworzenie do doskona\u0142o\u015bci\u201d (302). Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107 jest konkretna, obejmuje drobiazgi i wielkie wydarzenia historii (303). Katechizm z moc\u0105 podkre\u015bla absolutn\u0105 suwerenno\u015b\u0107 Boga w bieg wydarze\u0144 i Jego absolutne panowanie nad histori\u0105 i \u015bwiatem (303). Cytuje Ksi\u0119g\u0119 Przys\u0142\u00f3w: \u201ewiele zamierze\u0144 jest w sercu cz\u0142owieka, lecz wola Pana si\u0119 zi\u015bci\u201d (303). B\u00f3g zatem zdaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107: co by\u015b nie robi\u0142, w sumie i tak wyjdzie na moje.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Do realizacji swojego planu zaprosi\u0142 ludzi. Da\u0142 nam moc zapanowania nad \u015bwiatem, ale i odpowiedzialno\u015b\u0107 (307). W spos\u00f3b wolny i rozumny mo\u017cemy razem z Nim wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 w realizacji Jego zamys\u0142u (307). Katechizm m\u00f3wi o tym barokowo: \u201eaby dope\u0142ni\u0107 dzie\u0142a stworzenia\u201d (307). Mo\u017cemy to robi\u0107 dobrowolnie, ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy z Panem Bogiem lub nie\u015bwiadomie (307).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">B\u00f3g nie jest obserwatorem. Dzia\u0142a we wszelkim dzia\u0142aniu swoich stworze\u0144 (308). On jest sprawc\u0105 naszego chcenia i dzia\u0142ania zgodnie z Jego wol\u0105 (308). Nie wiem czy zawsze, ale w przypadku wiary nasza wola te\u017c jest poruszana \u0142ask\u0105 Boga (155). Katechizm m\u00f3wi, \u017ce to nie pomniejsza naszej godno\u015bci, ale j\u0105 podnosi (308). Nie tylko bowiem zostali\u015bmy przez Niego stworzeni, ale i zaproszeni do wsp\u00f3\u0142pracy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Skoro B\u00f3g nie jest biernym obserwatorem, ale aktywnie uczestniczy w historii i odpowiednimi zrz\u0105dzeniami (tzw. Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca) \u201eprowadzi swoje stworzenie do doskona\u0142o\u015bci\u201d trzeba zapyta\u0107, jak te Bo\u017ce interwencje maj\u0105 si\u0119 do naszej wolnej woli?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">W Katechizmie Bo\u017ce interwencje (Opatrzno\u015b\u0107), istnienie z\u0142a i nasza wolna wola s\u0105 w pewnym miejscu om\u00f3wione razem (309-314). Stwarzaj\u0105c \u015bwiat \u201ew drodze\u201d ku doskona\u0142o\u015bci, a wi\u0119c p\u00f3ki co niedoskona\u0142y, B\u00f3g dopuszcza z\u0142o, i to fizyczne i to moralne, szanuj\u0105c nasz\u0105 wolno\u015b\u0107 do czynienia dobra i z\u0142a (310-311). Ale nawet ze z\u0142a uczynionego przez ludzi potrafi wyprowadzi\u0107 dobro. Tak by\u0142o z J\u00f3zefem, synem Jakuba. Znienawidzony przez zazdrosnych braci zosta\u0142 przez nich sprzedany, aby przepad\u0142 na zawsze z oczu ojca. Tymczasem trafi\u0142 do Egiptu, by przygotowa\u0107 to miejsce dla ca\u0142ego ludu Izraela (312) w czasie g\u0142odu i nieurodzaju. \u201eNie wy\u015bcie mnie tu pos\u0142ali \u2013 m\u00f3wi J\u00f3zef do swoich braci \u2013 lecz B\u00f3g\u2026 Wy niegdy\u015b knuli\u015bcie z\u0142o przeciwko mnie, B\u00f3g jednak zamierzy\u0142 to jako dobro, \u017ceby sprawi\u0107\u2026 \u017ce prze\u017cy\u0142 nar\u00f3d wielki.\u201d (312). Z\u0142o nie przestaje by\u0107 z\u0142em, ale zrz\u0105dzenia Bo\u017ce potrafi\u0105 z niego wywie\u015b\u0107 dobro.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Rozumienie wolno\u015bci jest w Katechizmie nieco inne od potocznego, bo \u015bci\u015ble z\u0142\u0105czone z czynieniem dobra. Cho\u0107 wolno\u015b\u0107 to zakorzeniona \u201ew rozumie i woli mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania lub niedzia\u0142ania, czynienia tego lub czego\u015b innego\u201d (1731), bardziej wolny nie jestem w\u00f3wczas \u2013 g\u0142osi Katechizm &#8211; gdy dostaj\u0119 bogatsz\u0105 ofert\u0119 i mam wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 wyboru, ale gdy korzystam z tego do czynienia wi\u0119cej dobra. Im wi\u0119cej czyni\u0119 dobra, tym bardziej staj\u0119 si\u0119 wolny (1733). \u201eWyb\u00f3r \/&#8230;\/ z\u0142a jest nadu\u017cyciem wolno\u015bci i prowadzi do \u201eniewoli grzechu\u201d (1733).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Niekt\u00f3re boskie interwencje s\u0105 udzielan\u0105 nam pomoc\u0105, by\u015bmy szli ku dobru. Te interwencje, ta pomoc nazywane s\u0105 \u0142ask\u0105 (\u0142aska to wed\u0142ug s\u0142ownika przychylno\u015b\u0107, czyja\u015b wspania\u0142omy\u015blno\u015b\u0107, wyr\u00f3\u017cnianie, faworyzowanie). Skoro wolno\u015b\u0107 to wyb\u00f3r nie w og\u00f3le, ale wyb\u00f3r dobra, \u0142aska czyli oferowanie pomocy, by\u015bmy szli ku dobru, nie koliduje z wolno\u015bci\u0105 (\u201e\u0141aska Chrystusa w \u017cadnym razie nie narusza naszej wolno\u015bci, gdy odpowiada ona zmys\u0142owi prawdy i dobra, jaki B\u00f3g z\u0142o\u017cy\u0142 w sercu cz\u0142owieka\u201d, 1742).<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dobry_wszechmocny_Bog_zlo_i_Boza_Opatrznosc_%E2%80%93_jak_to_pogodzic\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Dobry, wszechmocny B\u00f3g, z\u0142o i Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107 \u2013 jak to pogodzi\u0107?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Czy po lekturze Katechizmu oddycham z ulg\u0105? Nie. Wed\u0142ug doktryny katolickiej mamy woln\u0105 wol\u0119, mo\u017cemy czyni\u0107 dobro lub z\u0142o. B\u00f3g ci\u0105gle nas jednak naprowadza na czynienie dobra, bo w jego planie \u015bwiat ma osi\u0105gn\u0105\u0107 kiedy\u015b doskona\u0142o\u015b\u0107. Boskie interwencje nie k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 jednak z nasz\u0105 woln\u0105 wol\u0105, bo wolno\u015b\u0107 polega na wyborze dobra. Je\u015bli wbrew Jego zamys\u0142om i pomocy, niekt\u00f3rzy z nas b\u0119d\u0105 czyni\u0107 z\u0142o, B\u00f3g dokona innych opatrzno\u015bciowych interwencji. Obr\u00f3c\u0105 si\u0119 one w dobro, niwecz\u0105ce dokonane przez nas z\u0142o.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Sporo tu kontrowersyjnych definicji, na przyk\u0142ad wolno\u015bci, ale przede nie jest wyja\u015bnione arbitralne dzia\u0142anie Opatrzno\u015bci. Bo je\u015bli odczuwasz, \u017ce B\u00f3g tob\u0105 kieruje, \u017ce ci pomaga, \u017ce oddala zagra\u017caj\u0105ce ci z\u0142o, by\u0107 mo\u017ce do\u015bwiadczasz Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, kt\u00f3ra poprzez Ciebie (i w mi\u0142y dla ciebie spos\u00f3b) naprowadza \u015bwiat na w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119. Jeste\u015b szcz\u0119\u015bciarzem. Ale czy wolno zapomnie\u0107 o milionach \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy wystawieni na woln\u0105 wol\u0119 hitlerowskich oprawc\u00f3w nie mieli twojego szcz\u0119\u015bcia? Dlaczego Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107 w ich przypadku nie interweniowa\u0142a? \u0141atwo m\u00f3wi\u0107 o Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci, gdy czujesz dzia\u0142anie Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca oddalaj\u0105cego od ciebie z\u0142o. Ale uratowany z otch\u0142ani Auschwitz mia\u0142 prawo zawo\u0142a\u0107 z gorycz\u0105: gdzie Bo\u017ce by\u0142e\u015b wtedy?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">O Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci s\u0142ycha\u0107 teraz wsz\u0119dzie. W epoce g\u0142\u0119bokiej sekularyzacji Ko\u015bci\u00f3\u0142 reklamuje Boga jako kogo\u015b serdecznego, bliskiego i ciep\u0142ego. Ale jak rozumie\u0107 Jego niesko\u0144czon\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do nas, gdy w obliczu z\u0142a, jednym podawana jest r\u0119ka Bo\u017cej Opatrzno\u015bci a inni w tym samym czasie gin\u0105 w m\u0119czarniach? Ta wybi\u00f3rczo\u015b\u0107 Bo\u017cej pomocy nie musi od razu podwa\u017ca\u0107 naszej wiary, ale maluje inny obraz Boga. Raczej Boga Starego Testamentu i \u015aredniowiecza. Jest to B\u00f3g gro\u017any, wszechw\u0142adny, niezrozumia\u0142y. Kt\u00f3ry dbaj\u0105c o dobro swojego Kr\u00f3lestwa jednych wynosi a innych po\u015bwi\u0119ca. I ani wyniesieni ani pogr\u0105\u017ceni nie wiedz\u0105, dlaczego w\u0142a\u015bnie ich spotyka taki los. Ale czy maj\u0105c obraz takiego Boga mo\u017cemy jeszcze m\u00f3wi\u0107 o Jego mi\u0142o\u015bci do nas? O Jego mi\u0142osierdziu i dobroci?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Czasem s\u0142ysz\u0119 wyja\u015bnienie, \u017ce z Bo\u017c\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 jest jak z mi\u0142o\u015bci\u0105 rodzicielsk\u0105. Dla dobra dziecka trzeba czasem zrobi\u0107 co\u015b, co wywo\u0142a jego sprzeciw, p\u0142acz i gniew. Maluch odbiera to jako dziej\u0105ce mu si\u0119 z\u0142o. Ale czynimy to przecie\u017c dla jego dobra i kiedy\u015b b\u0119dzie nam wdzi\u0119czny, \u017ce tak go wychowali\u015bmy, \u017ce na to czy tamto mu nie pozwalali\u015bmy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Jest to, moim zdaniem, bardzo naci\u0105gane por\u00f3wnanie. S\u0105 niezliczone przyk\u0142ady, \u017ce z\u0142o uderza w cz\u0142owieka nie daj\u0105c mu \u017cadnej szansy, by wyprowadzi\u0142 z tego do\u015bwiadczenia pozytywne wnioski lub nawet jakiekolwiek. Zabita niedawno w Londynie Polka znalaz\u0142a si\u0119 na linii strza\u0142u gangster\u00f3w i nie mia\u0142a na nic czasu. Wychowawcza rola tej \u015bmierci jej na pewno nie dotyczy. Jej rodzicom ksi\u0105dz te\u017c nie powie, \u017ce to jest pr\u00f3ba, na jak\u0105 ich wystawi\u0142 dobry Pan B\u00f3g. Oznacza\u0142oby to bowiem, \u017ce Pan B\u00f3g pokierowa\u0142 kul\u0105, aby zabi\u0142a dziewczyn\u0119 i w ten spos\u00f3b poddaje jej rodzic\u00f3w jakiej\u015b pr\u00f3bie. Nie, mo\u017cemy Pana Boga lubi\u0107 albo nie, ale nie r\u00f3bmy z Niego potwora. B\u00f3g nie czyni z\u0142a. Z\u0142a do\u015bwiadczam od innych ludzi oraz w wyniku wypadk\u00f3w i katastrof. Nie B\u00f3g je zsy\u0142a, tak\u0105 mam przynajmniej nadziej\u0119. B\u00f3g je toleruje, jako nieunikniony efekt przyznania nam wolnej woli i takiej a nie innej fizycznej konstrukcji \u015bwiata.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Inne wyja\u015bnienie g\u0142osi, \u017ce Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci i dr\u00f3g Bo\u017cej Opatrzno\u015bci nie jeste\u015bmy w stanie zg\u0142\u0119bi\u0107 do ko\u0144ca, bo stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wielkiej Bo\u017cej tajemnicy. Nam pozostaje wiara, \u017ce wszystko dzieje si\u0119 dla naszego dobra i B\u00f3g kieruje si\u0119 mi\u0142o\u015bci\u0105 do swego stworzenia. Innymi s\u0142owy, nic nie jest tu de facto wyja\u015bnione a stwierdzenia \u201eBo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107\u201d i \u201edobro zwyci\u0119\u017cy\u201d powtarzane s\u0105 jak mantra bez pr\u00f3by wnikni\u0119cia w ich sens. B\u00f3g jest tutaj wym\u00f3wk\u0105 dla umys\u0142owego lenistwa.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Spr\u00f3bujmy wi\u0119c zaproponowa\u0107 co\u015b innego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Aby nie poddawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 Bo\u017cej wszechmocy i mi\u0142o\u015bci w obliczu istnienia z\u0142a trzeba koniecznie wyt\u0142umaczy\u0107 dziwne, wybi\u00f3rcze dzia\u0142anie Bo\u017cej Opatrzno\u015bci. Opatrzno\u015b\u0107 jest tutaj kluczowym problemem. Bo gdyby B\u00f3g zachowywa\u0142 si\u0119 jak Wielki Zegarmistrz i po nakr\u0119ceniu zegara \u015bwiata dalej go ju\u017c nie rusza\u0142, Opatrzno\u015b\u0107 nie mia\u0142aby co robi\u0107 i nie by\u0142oby naszego pytania: dlaczego jednych Bo\u017ce wspierasz a obok nieszcz\u0119\u015b\u0107 innych przechodzisz jakby oboj\u0119tnie? Ale skoro Opatrzno\u015b\u0107 dzia\u0142a, dodatkowo to utrudnia usprawiedliwienie Boga wobec istnienia z\u0142a w \u015bwiecie. Z mojego punktu widzenia Twoje dzia\u0142anie jest arbitralne i cz\u0119sto z\u0142e, wr\u0119cz niemoralne. Jak to pogodzi\u0107 z twierdzeniem o Twojej mi\u0142o\u015bci?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Ot\u00f3\u017c proponuj\u0119 rozwi\u0105za\u0107 ten dylemat pokazuj\u0105c, \u017ce Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 realizuje si\u0119 jednocze\u015bnie w dw\u00f3ch ca\u0142kowicie odmiennych porz\u0105dkach czasowych i skalach dzia\u0142ania. Nazwijmy te porz\u0105dki: jeden &#8211; perspektyw\u0105 globaln\u0105, drugi &#8211; perspektyw\u0105 jednostkow\u0105. Oba s\u0105 ze sob\u0105 w \u015bci\u015ble powi\u0105zane a w\u0105tpliwo\u015bci co do Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci i wszechmocy lub negacja tych boskich przymiot\u00f3w w obliczu istnienia z\u0142a wynikaj\u0105 z niezrozumienia, czego od ka\u017cdego z nich nale\u017cy oczekiwa\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">W perspektywie globalnej, Wielki Bo\u017cy Plan Zbawienia, poprzez dzia\u0142anie Opatrzno\u015bci, stopniowo optymalizuje \u015bwiat ku ostatecznemu dobru w horyzoncie setek tysi\u0119cy a mo\u017ce milion\u00f3w lat. Czyni\u0105c to, B\u00f3g kieruje si\u0119 mi\u0142o\u015bci\u0105, ale jest to mi\u0142o\u015b\u0107 ku ca\u0142o\u015bci stworzenia. Kieruje si\u0119 tak\u017ce zasad\u0105 racjonalnego dzia\u0142ania, to znaczy chce osi\u0105gn\u0105\u0107 zaplanowany efekt ko\u0144cowy przy pomocy minimalnych \u015brodk\u00f3w, czyli jak najmniejszych interwencji Opatrzno\u015bci. Bo w normalnym rozumieniu tego poj\u0119cia, a nie katechizmowym, Opatrzno\u015b\u0107 narusza moj\u0105 woln\u0105 wol\u0119, gdy\u017c za Jej spraw\u0105 robi\u0119 co\u015b, czego bym bez Jej dzia\u0142ania nie zrobi\u0142. Albo odwrotnie, nie robi\u0119 czego\u015b, co bym zrobi\u0142, gdyby nie interweniowa\u0142a. Im mniej takich ingerencji, tym lepiej dla naszej wolno\u015bci. Mo\u017ce to jest w\u0142a\u015bnie Bo\u017ca ekonomia? Nie mog\u0119 zatem wykluczy\u0107, \u017ce zamiast gwa\u0142ci\u0107 woln\u0105 wol\u0119 znacznej cz\u0119\u015bci narodu niemieckiego pr\u0105cego ku III Rzeszy i jej bestialstwom, B\u00f3g osi\u0105gn\u0105\u0142 zamierzony przez siebie efekt dla XX wieku pomagaj\u0105c jednemu ma\u0142emu ch\u0142opcu w jakiej\u015b drobnej sprawie. Bo \u015bwiat mo\u017ce rzeczywi\u015bcie cechuje tak zwany chaos deterministyczny, czyli wielka wra\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142ego uk\u0142adu na bardzo nawet ma\u0142e zmiany warunk\u00f3w pocz\u0105tkowych. Jest to tak zwany efekt motyla. Skoro B\u00f3g jest wszechwiedz\u0105cy, wie, gdzie poci\u0105gn\u0105\u0107 za ma\u0142y sznurek, by spowodowa\u0107 olbrzymie skutki i dok\u0142adnie takie, jakie planuje.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 realizowana w tej globalnej perspektywie jest dla nas niezrozumia\u0142a, bo dotyczy dobra ostatecznego, w jakiej\u015b odleg\u0142ej perspektywie czasowej. \u017byj\u0105c przez kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 trudno oceni\u0107 sens dzia\u0142a\u0144 obliczonych na setki tysi\u0119cy lub miliony lat. To co widzimy, zawsze oceniamy z naszej perspektywy czasowej. I wedle tej oceny, istot tak kr\u00f3tkotrwa\u0142ych, Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107 jest niepoj\u0119ta i zupe\u0142nie arbitralna. Przechodzi cho\u0107by do porz\u0105dku dziennego nad Holocaustem a niemal r\u00f3wnocze\u015bnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 og\u0142asza, \u017ce ten i \u00f3w dozna\u0142 cudownego uzdrowienia. Niekoniecznie jest to cz\u0142owiek wierz\u0105cy, niekoniecznie katolik, czy te\u017c wz\u00f3r cn\u00f3t wszelakich. Nie mam nic przeciwko szcz\u0119\u015bliwcom, kt\u00f3rzy doznali tak pomy\u015blnego dotkni\u0119cia Opatrzno\u015bci, ale je\u015bli spojrz\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie na miliony zagazowanych \u017byd\u00f3w, nie spos\u00f3b uciec od refleksji, \u017ce Bo\u017ca Opatrzno\u015b\u0107 dzia\u0142a wybi\u00f3rczo, nie przestrzegaj\u0105c tych samych regu\u0142 dobrego i sprawiedliwego post\u0119powania, do kt\u00f3rych respektowania sam B\u00f3g nas zobowi\u0105za\u0142.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Tej oceny, bardzo naturalnej i spontanicznej, nie powinni\u015bmy jednak przeku\u0107 w zarzut czy te\u017c oskar\u017cenie pod adresem Opatrzno\u015bci. Ona nie mo\u017ce inaczej dzia\u0142a\u0107. Maj\u0105c wolno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnie j\u0105 wykorzystujemy, czasem czyni\u0105c dobro, czasem morduj\u0105c miliony ludzi. Tworzony tymi dzia\u0142aniami bilans dobra i z\u0142a nie jest Bogu oboj\u0119tny, bo prowadzi On \u015bwiat ku coraz wi\u0119kszej doskona\u0142o\u015bci. Interwencje Opatrzno\u015bci s\u0105 wi\u0119c konieczne, by dobro ostatecznie przewa\u017cy\u0142o. Opatrzno\u015b\u0107 dzia\u0142a jednak przy narzuconym ograniczeniu \u2013 minimalnej ingerencji w \u015bwiat wolnej woli.\u00a0 Nie mo\u017ce jej zbytnio narusza\u0107, bo jest to podstawa naszego cz\u0142owiecze\u0144stwa. Ale takie interwencje, zg\u00f3d\u017amy si\u0119, \u017ce dyktowane mi\u0142o\u015bci\u0105, optymalizuj\u0105c uk\u0142ad w bardzo d\u0142ugim horyzoncie czasowym i przy narzuconych ograniczeniach swobody dzia\u0142ania sprawiaj\u0105, \u017ce Opatrzno\u015b\u0107 przechodzi jakby oboj\u0119tnie obok tego z\u0142a, kt\u00f3rego do\u015bwiadczamy w spos\u00f3b niezawiniony na co dzie\u0144 i kt\u00f3re \u2013 naszym zdaniem wo\u0142a o pomst\u0119 niebios. Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 w perspektywie globalnej kieruje si\u0119 zatem inn\u0105 logik\u0105 ni\u017c nasza, zwyk\u0142a ludzka mi\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Ale Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 realizuje si\u0119, r\u00f3wnocze\u015bnie, tak\u017ce w drugiej perspektywie &#8211; jednostkowej i dostosowanej do naszego horyzontu czasowego. Wielka Bo\u017ca optymalizacja w skali makro, gdzie Opatrzno\u015b\u0107 naprowadza \u015bwiat na w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119 i jednocze\u015bnie jak najmniej narusza zasad\u0119 wolnej woli, pozostawia za sob\u0105 olbrzymie pok\u0142ady z\u0142a, kt\u00f3re jedni ludzie czyni\u0105 i kt\u00f3rego inni do\u015bwiadczaj\u0105 w spos\u00f3b niezawiniony. Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 temu z\u0142u na co dzie\u0144 nie zapobiega, bo naruszy\u0142aby zbytnio nasz\u0105 woln\u0105 wol\u0119. Ale mi\u0142o\u015b\u0107 musi si\u0119 do tego z\u0142a odnie\u015b\u0107. Wi\u0119cej nawet, musi je pokona\u0107. Jest przecie\u017c intensywnym pragnieniem czynienia dobra. B\u00f3g musia\u0142 rozwi\u0105za\u0107 problem, w jaki spos\u00f3b jednostka ma do\u015bwiadczy\u0107 wielkiego dobra Jego mi\u0142o\u015bci bez likwidacji wolnej woli czynienia przez ludzi innym ludziom wielkiego z\u0142a. Rozwi\u0105zanie zosta\u0142o zakomunikowane poprzez Chrystusa. B\u00f3g zes\u0142a\u0142 do naszego wymiaru czasowego swojego Syna, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 \u017cywym przyk\u0142adem tego rozwi\u0105zania. Chrystus dozna\u0142 od ludzi wielkiego z\u0142a, zosta\u0142 bestialsko zamordowany, ale ostatecznie przecie\u017c zwyci\u0119\u017cy\u0142, bo pokona\u0142 \u015bmier\u0107, zmartwychwsta\u0142 i otrzyma\u0142 \u017cycie wieczne. I zostawi\u0142 obietnic\u0119, \u017ce ka\u017cdy mo\u017ce powt\u00f3rzy\u0107 Jego drog\u0119. Zbawienie i \u017cycie wieczne jest dost\u0119pne dla ka\u017cdego. Cierpienia i z\u0142o doznane na tym \u015bwiecie zostan\u0105 wynagrodzone po \u015bmierci. Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 w perspektywie indywidualnej, zrozumia\u0142ej dla cz\u0142owieka, realizuje si\u0119 poprzez obietnic\u0119 rekompensaty doznanego z\u0142a, ju\u017c poza obszarem dzia\u0142ania wolnej woli, czyli po \u015bmierci. Wielko\u015b\u0107 rekompensaty wynika z bilansu dobra i z\u0142a, kt\u00f3rych dozna\u0142em i kt\u00f3re uczyni\u0142em za \u017cycia. Aby ta obietnica by\u0142a wiarygodna, zosta\u0142a zagwarantowana ofiar\u0105, jak\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 B\u00f3g w osobie swojego Syna. Wszechmocny B\u00f3g, Stworzyciel cz\u0142owieka wydaje na \u015bmier\u0107 swojego Syna, by okaza\u0107, jak powa\u017cnie traktuje obietnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 Jego Syn z\u0142o\u017cy\u0142 przed \u015bmierci\u0105 i kt\u00f3rej prawdziwo\u015bci dowi\u00f3d\u0142 zmartwychwstaj\u0105c &#8211; obietnic\u0119 indywidualnego zbawienia dla ka\u017cdego cz\u0142owieka. Obiecuje cz\u0142owiekowi radykaln\u0105 likwidacj\u0119 jego najwi\u0119kszego l\u0119ku, l\u0119ku przed \u015bmierci\u0105, l\u0119ku przed niebytem.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 w skali globalnej, niezrozumia\u0142a dla cz\u0142owieka i wykraczaj\u0105ca poza jego logik\u0119, objawia si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie w skali ludzkiej, jako obietnica skierowana indywidualnie do ka\u017cdego z nas,\u00a0 nies\u0142ychanie szczodrej rekompensaty doznanego z\u0142a. Na pytanie: \u201ejak mog\u0142e\u015b Bo\u017ce pozwoli\u0107 na zag\u0142ad\u0119 \u017byd\u00f3w w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej?\u201d, odpowied\u017a brzmi: \u201ez\u0142o wobec nich uczynione, jest efektem przyznania cz\u0142owiekowi wolno\u015bci. Ale po pierwsze, B\u00f3g czuwa, poprzez Opatrzno\u015b\u0107, by nawet najwi\u0119ksze z\u0142o uczynione przez cz\u0142owieka zosta\u0142o w historii Stworzenia pokonane jeszcze wi\u0119kszym dobrem. Po drugie, ka\u017cde z\u0142o uczynione, nawet najmniejsze, zostanie policzone temu, kto je uczyni\u0142 i temu, kto je dozna\u0142.\u00a0 I ka\u017cdy zda rachunek dobra i z\u0142a, doznanego i uczynionego. I wed\u0142ug tej miary zostanie os\u0105dzony i nagrodzony lub ukarany.\u201d<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podsumowanie\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Podsumowanie<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Przedstawiona wy\u017cej propozycja jest w zasadzie teologi\u0105 Bo\u017cej Opatrzno\u015bci i zarazem now\u0105 form\u0105 teodycei, czyli usprawiedliwienia Boga wobec fizycznego i moralnego z\u0142a w \u015bwiecie. Jest teologi\u0105, bo stanowi pr\u00f3b\u0119 zrozumienia \u201etajemnicy\u201d Bo\u017cej Opatrzno\u015bci. Jest now\u0105 teodyce\u0105, gdy\u017c uwzgl\u0119dnia nie tylko jej klasyczne elementy (wszechmocny i dobry B\u00f3g oraz z\u0142o), ale tak\u017ce Bo\u017c\u0105 Opatrzno\u015b\u0107, czyli aktywne dzia\u0142ania Boga w historii. Dzia\u0142anie Opatrzno\u015bci zwykle pomijano w teodyceach, ale nies\u0142usznie. Trzeba J\u0105 uwzgl\u0119dni\u0107, bo cho\u0107 dodatkowo komplikuje obron\u0119 tezy o Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci, nie wolno tej sprawy przemilcze\u0107 i udawa\u0107, \u017ce problemu nie ma lub zas\u0142ania\u0107 si\u0119 Bo\u017c\u0105 tajemnic\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Moja propozycja to spojrzenie na Bo\u017c\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra realizuje si\u0119 jednocze\u015bnie w dw\u00f3ch ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cnych porz\u0105dkach czasowych i skalach dzia\u0142ania.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Koncepcja ta wyra\u017anie opowiada si\u0119 te\u017c po jednej ze stron w dyskusji, co stanowi istot\u0119 zbawienia. Nie jest ni\u0105 \u015bmier\u0107 Chrystusa, ale jego zmartwychwstanie. Swoj\u0105 m\u0119k\u0105 nie odkupi\u0142 on \u017cadnych naszych win ani tym bardziej nie umar\u0142 za nie, ale pokaza\u0142, jak B\u00f3g chce rozwi\u0105za\u0107 dylemat umi\u0142owania \u015bwiata w skali mikro i makro. Optymalizacja w skali wszech\u015bwiata i miliard\u00f3w lat, tworzy w naszej mikro skali \u2013 jako uboczny produkt wolnej woli \u2013 gigantyczne z\u0142o, ale Chrystus \u2013 zaznawszy tego z\u0142a &#8211; pokona\u0142 je zmartwychwstaj\u0105c. W ten spos\u00f3b poinformowa\u0142 wszystkich, jakie B\u00f3g wymy\u015bli\u0142 dla wszystkich rozwi\u0105zanie a On demonstruje je jako pierwszy.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Abstract\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Abstract<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\">Love, Pure Chance or Mystery? The Logic of Divine Providence<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">The classical version of theodicy is to vindicate the justice and holiness of God, in connection with evil. But there is another element to be considered: Divine Providence. Governed by the Love, It actively interferes in the world and human affairs. But from the individual\u2019s perspective these acts are often obviously misguided since they are leaving behind the great reserves of evil. How to reconcile justice and holiness of God, in connection not only with evil but also with these \u201carbitrary\u201d God\u2019s interventions?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">Author\u2019s proposal is to discern God\u2019s love in two different time orders and ranges of His activity. The first is aimed at accomplishment of His Salvation Plan for the whole Creation in eons time perspective. It is Divine Providence interference in the worldly affairs that is to achieve this goal. However the Providence must simultaneously minimize infringement of our free will during this operation (because unavoidably It makes it). This limitation causes that a lot of evil is left behind.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">That is why God\u2019s love operates in a different time and scale order simultaneously. Adjusted to humans time perspective. The solution was given to all of us by Christ. The great anguish was inflicted on Him, He died in suffering but rose from the dead, defeated death and obtained the eternal life. And everybody can go His way. God\u2019s love in our time perspective is the promise of generous compensation for the evil sustained, beyond the space where free will operates. To make this promise reliable Almighty God offered His Son up as a sacrifice. His Son announced this promise before His death and proved it was true rising from the dead.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">The proposal presented here is in fact the theology of Divine Providence since its aim is to understand and explain so called mystery of the Providence. It is also the new form theodicy as it takes into account not only its three traditional elements (Good and Almighty God and evil) but also Divine Providence interference in worldly affairs.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 pobierz \/ wydrukuj tekst Wst\u0119p Niemal ka\u017cdego, kto nie wyklucza istnienia Boga, dopada kiedy\u015b pytanie, jak mo\u017ce On tolerowa\u0107 z\u0142o, skoro nas kocha\u00a0 a do tego jest wszechmocny i wszechdobry. Ta kwestia rozwa\u017cana jest przez wieki i pocz\u0105wszy od Leibniza ma swoj\u0105 nazw\u0119 &#8211; teodycea, czyli teoria usprawiedliwienia Boga wobec fizycznego i moralnego z\u0142a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":894,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1095","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","5":"category-inne-teksty","6":"czr-hentry"},"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"en","enabled_languages":["pl","en"],"languages":{"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1095"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jacek.kwasniewski.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}