Średniowieczne statki handlowe


Studium z historii technologii            pdf2 pobierz / wydrukuj tekst


Wrzesień 2017. Książka jest studium z historii technologii z elementami historii gospodarczej. Zapraszam do lektury i dzielenia się uwagami.

okladka2

Książkę udostępniam w wersji pdf. Liczy 230 stron. W tym 112 ilustracji i 13 tabel. Poniżej przedstawiam spis treści.

Plik pdf. jest zaopatrzony w zakładki i linki. Spis treści jest zbiorem linków do odpowiednich fragmentów książki. Każdy tytuł w książce jest linkiem do spisu treści. Wszystkie numery ilustracji zamieszczone w książce są linkami do odpowiednich ilustracji. Ułatwia to szybkie obejrzenie powoływanej w tekście ilustracji. Numer ilustracji pod samą ilustracją jest linkiem powrotnym. Ułatwia to szybki powrót do czytanego tekstu.

Wersja 1.1. Pod koniec października 2017 będzie gotowa wersja 1.2. Spodziewałem się niewielkich zmian, ale będzie ich więcej. Kilkadziesiąt ilustracji zostanie zmienionych i dodanych, wprowadzam kilkaset zmian w tekście, choć prawie nie zmienią one objętości książki.

Spis treści

Spis ilustracji

Spis tabel

Wstęp

Odmienne tradycje północy i południa

Różne warunki naturalne

Żagle i wiosła i główne linie ewolucji

Plan tekstu

Historyczne znaczenie żeglugi we wzroście gospodarczym Europy

Od przełomu tysiącleci do X wieku. Morze Śródziemne

Rzym przełomu tysiącleci

Flota zbożowa

Szczyt aktywności morskiej i przesilenie IV wieku

Ewolucja kadłuba I – XI wiek

Takielunek I – X wiek

Dzielność morska

Od przełomu tysiącleci do X wieku. Morze Śródziemne – ilustracje

Wieki od IV do XV. Europa północna

Późny antyk, wczesne Średniowiecze

Statki i łodzie Wikingów – uwaga wstępna

Okręty wojenne Wikingów. VIII – X wiek

Knarry – statki towarowe Wikingów. VIII – XIII wiek

Koga. XII – XIV wiek

Holk. XV wiek

Wieki od IV do XV. Europa północna – ilustracje

Wieki XI – XIII. Morze Śródziemne

Wstęp: różne tradycje południa i północy Europy

Statki handlowe Południa Europy. Wieki XI – XIII

Wieki XI – XIII. Statki Południa. Ilustracje

Pierwsze spotkania statków z południa i północy Europy. Wieki XI – XIII

Wieki XIV – XVI. Morze Śródziemne

Proces asymilacji północnej kogi na Morzu Śródziemnym. Wieki XIV – XV

Asymilacja kogi na południa – ilustracje

Trasy handlowe lądowe i morskie. koszty transportu

Wielka galera handlowa

Wielka galera handlowa – ilustracje

Karaka

Szybkość podróży morskich i związane z nimi ryzyka

Karaka – ilustracje

Wieki XIV – XVII. Wynalazki iberyjskie

Karawela

Karawela – ilustracje

Postęp w technice nawigacyjnej

Postęp w nawigacji – ilustracje

Galeon

Galeon – ilustracje

Wieki XIV – XVII. Fluita niderlandzka

Fluita niderlandzka – tabele i ilustracje

Zakończenie – dlaczego Europejczycy?

Literatura cytowana, wykorzystana, rekomendowana


Kiedy Średniowiecze wchodziło na historyczną scenę (V-VI wiek), statki albo powielały rozwiązania antyczne (Morze Śródziemne) albo nadawały się, z kilkoma tylko wyjątkami, do żeglugi przybrzeżnej (Europa północna). Kiedy Średniowiecze dobiegało końca europejskie statki pływały już po oceanach a ich dzielność morska, nośność, uzbrojenie oraz infrastruktura żeglugowa zapewniały im przewagę na każdym akwenie. Upłynie następne sto lat a przewaga ta zamieni się w pozycję światowego hegemona morskiego. Nie nastąpiłoby to bez technologicznego wrzenia w okresie Średniowiecza.

Transport morski, statki i przemysł stoczniowy stanowiły koło zamachowe rozwoju technologicznego Europy. Postęp techniczny w tych dziedzinach był najszybszy, produktywność transportu morskiego rosła szybciej niż jakiejkolwiek innej branży ekonomicznej.

Efekty technologiczne, ekonomiczne, naukowe, polityczne i społeczne rozwoju europejskiego morskiego transportu wystarczają, by zapoznać się bliżej z ewolucją statków od V do końca XV wieku i zobaczyć jakie czynniki stymulowały postęp technologiczny w tej dziedzinie.